|
ИСЛОМДА АЁЛ КИЙМАТИ
|
|
| BAXOR | Date: Dushanba, 11/07/04, 4:54:39 PM | Message # 1 |
 Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status:  | 
ИСЛОМДА АЁЛ КИЙМАТИ (1)
Аллоҳ инсонни
эркак ва аёл қилиб яратди ва бу инсонга яшашида асос бўладиган низомни вужудга
келтириб берди. Шу боис демак, эркак ва аёлнинг ҳар бирига бу уйғонишни рўёбга
чиқариш учун бажариш албатта зарур бўлган бир қатор вожиб вазифаларни фарз қилиб
юклади.
Ислом хотин кишига
аёл сифатида қараб унинг аёллик вазифаларини тартибга солиб берди ва уни шу
вазифаларга йўллади. Ислом шунингдек эркак кишига эркак сифатида қаради ва
эркак билан аёлнинг ҳар бирига вожиб вазифаларни белгилаб берди ҳамда ҳар
бирига ўз табиатига мос келадиган ҳақ-ҳуқуқларни берди. Шу боис айрим ҳукмлар
иккаласининг табиати ҳар хил эканлигига қараб турлича бўлади.
Фақат Исломгина
аёл кишига эркак билан тенг ҳуқуқли деган инсоний назар билан қаради.
Исломни унинг аёлга бўлган муносабатида ундан
олдин ўтган бошқа низомлардан ва ундан кейин пайдо бўлган янги мабдалардан
ажратиб турувчи энг муҳим нарса унинг ўз шаръий қонунлари ва тушунчаларининг
барчасида аёл ва эркакка инсон деган назар билан қараганлиги ҳамда аёлга аёл
деб қараш билан бир қаторда эркакка эркак деб қараганлигидир
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Chorshanba, 11/07/13, 7:38:09 PM | Message # 2 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: |
Ayol – Alloh nuri
Alloh taolo birinchi ayol – Havvoni erkak, ya’ni Odamning qovurg’asidan yaratgan. Men bu holatdan ham bir ilohiy hikmat tuyaman. Inson tanasini qovurg’asidan ajratib bo’lmaganiday, erkakni ham ayoldan ayirish juda qiyin! Alloh taolo insoniyat silsilasini davom ettirish uchun ayolga onalik baxtini, imkonini bergan. Ayol erkak uchun lazzatli hayot va taskin, osoyishtalik timsoliga aylangan. Qur’oni karimda shunday deyilgan:
“Alloh shundayin zotki, Sizlarni bir jondan (Odamdan) yaratdi va u orom osoyish topsin, deb uning o’zidan juftini vujudga keltirdi”. (A’rof,189) Yana Qur’oni majidda shunday deyiladi: “Ular (ayollar) Sizlarning libosingiz. Sizlar ular uchun libossiz (ya’ni, er-xotin bir-biriga kishi libosga muhtoj bo’lgani kabi muhtojdirlar)”.(Baqara,187)
Insoniyatning oxirgi Payg’ambari Muhammad alayhissalom ayol nomini ulug’lash, uning sha’nini ko’tarish, xotin-qizlarning huquqini belgilab berishda faqat Islom ummatigagina emas, balki kishilik jamiyatiga ibrat va namuna bo’lib kelyaptilar. U zotdan rivoyat qilingan hadisni bir eslang: “O‘z xotiniga mehr-shafqatli bo’lgan kishilar oralaringizdagi eng yaxshi kishilardir”. Payg’ambar alayhissalomdan «Nimani yaxshi ko’rasiz?» deb so’rashganida: «Ayolni, xushbo’y narsalarni va namozni», deb javob qaytarganlar. Buni shoir chiroyli satrlarga shunday muhrlagan:
Xotin-qizlar, xushbo’ylar mehri,
Bu dunyoda dilga bo’ldi jo.
Ko’nglim xushi, ko’zim qorasi,
Dil yupanchi namozda ammo.
Payg’ambar alayhissalomning ayollari ham u zotga nisbatan cheksiz hurmat, sadoqat, itoat, muhabbat namunalarini ko’rsatishdi. Birinchi zavjalari Xadichai Kubro qabilaning eng baobro’, badavlat, nasabli va go’zal ayollaridan edi. Bu oqila ayol Muhammad alayhissalomning to’g’ri so’z, halol, xushhulq va rostgo’yliklari tufayli o’zi sovchi qo’yib, u zotga turmushga chiqdi. Butun boyligini, mehr-muruvvatini qo’sh-qo’llab tutdi. U zotning Islom dinini yoyish yo’lidagi mashaqqat-azoblariga sherik bo’ldi, qiyin kunlarda yupanch, dalda berdi, chinakam safdosh va sirdosh bo’ldi. Kenja zavjalari hazrati Oisha (r.a.) Payg’ambar alayhissalomdan eng ko’p rivoyat qilgan safdoshlaridan bo’ldilar. U zotning ko’rsatma va da’vatlarini Islom ummatiga yoyishda eng ko’p jonbozlik qildilar. Payg’ambar alayhissalomning qizlari Fotimai Zahro ham imom Hasan va Husaynlarday tabarruk insonlarni hayot bergan, tarbiyalagan eng oliyjanob ayol sifatida tarix qatlariga muhrlanganlar.
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Yakshanba, 11/07/17, 2:02:19 AM | Message # 3 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: |
Islomda ayolning huquq va majburiyatlari
1. Ilm
Payg’ambarimiz sallallohu alayhi va sallam dedilarki: “Har bir musulmon uchun ilm olish farzdir” (At-Tabaroniy rivoyati). Hadis erkak va ayolga birdek qaratib aytilgan. Ilm so’zi oqrali har bir musulmon uchun zarur hisoblangan Qur’on va Hadis ilmidan tashqari dunyoviy ilmni ha o’z ichiga oladi. Islom tarixida erkaklar bilan bir qatorda yaxshi ilm beraoladigan ustoz sifatida hurmat topgan ayollar ham bor. Ko’pchilik hadis kitoblarida sahih hadislarning rivoyat qiluvchilari deb Oisha va HAfsa onalarimizning ismlari zikr qilinadi.
2. Ibodat
Erkak ham, ayol ham Allohning qiludir. Va shu sababli ular Allohga ibodat qilishlari va Unga bo’ysinishlari shart. Bundan tashqari ular namoz o’qishi, ro’za tutishi, zakot berishi, Haj qilishi, zino qilmasliklari, Alloh ta’qiqlaganlaridan qaytib, Uni buyurganiga amal qililari, va hokazolarni bajarishlari lozim. Ayyolraning ona sifatida majburiyatlari ko’pligi, bu mashaqqatli ish hech qachon tugamasligi nazarda tutilgan holda ular Jum’a namozi yohud har kuni besh mahal masjidda namoz o’qish majburiyatidan ozod qilinganlar. Ammo agar ayol kishi buni qilishga hohish topsa, uni bundan hech to’xtatishga haqli emas.
3. Sadaqa berish
Ayollarning ham erkaklar qatori sadaqa berishlari rag’batlantirilgan, va agar ayol kishi erining pulidan saqada qilsa, bundan uni hech narsa to’xtatmaydi. Oisha raziyallohu anhu Payg’mabarimiz sallallohu alayhi va sallam shunday deganlarini rivoyat qiladilar: “Ayol o’z erining hisobidan sadaqa qilsa ham, Alloh unga savob yozadi. Bunda er uning uning pulini saqdlagan shaxs ham huddi o’shncha savobga ega bo’ladilar”. Asmo Payg’ambarimiz sallallohu alayhi va sallamga dedi: “Yo Rasululloh, menda erim Zubayr uyga olib keladigan narsadan boshqa hech nima yo’q.” Shunda Rasululloh dedilarki: “Ey Asmo, sadaqa bergil, aks holda rizqing qulflanadi”
4. Shaxsiy mulk va boylikka ega bo’lish
Ayol kishi o’z boylik yoki mulkini saqlashga, uni ishlab topgan yoki merosga olgan bo’lishidan qat’iy nazar, o’sha boylkini istaganicha sarflashga haqli. Sharq ayollari bu huquqqa ega bo’lganliklariga hali ko’p bo’lmadi. Masalan, India ayollariga bunday huquq 1956 yilga qadar berilmagan edi. Qur’oni karimda shaxsiy mulk haqida quyidagilar keltirilgan: “Alloh biror ne’mat bilab biringizni biringizdan ortiq qilib qo’ygan bo’lsa, sizlar uni (hasad – adovat bilan) orzu qilmang! Erkaklar ham o’z mehnatlaridan nasiba olurlar, ayollar ham o’z mehnatlaridan nasiba olurlar. Sizlar (birovlarga berilgan ne’matlarga ko’z olaytirish o’rniga) Allohning fazlu marhamatini so’ranglar. Albatta Alloh hamma narsani bilguvchi bo’lgan zotdir!” (Niso:32)
5. Fikrni ifodalashda erkinlik
Ayrim shunday jamiyatlar ham borki, unda oddiy fuqaro davlatni boshqaruvchi shaxs bilan yuzma-yuz gaplashib, o’z huquqini talab qila oladi. Ko’pchilik davlatlarda aynan ayollar bunday imkoniyatdan mahrum qilingan bir paytda, bu amallar islom dinida doimo erkin bo’lgan. Bu Umar raziyallohu anhu halifalik qilgan davrda ayniqsa yaqqol ko’zga tashlangan. Bir kuni u zot r.a. odamlarga qarata nikoh payti juda katta miqdordagi mahrni qo'ymaslikni buyurayotgandilar. Shunda bir ayol o’rnidan turdi va baland ovozda: “Ey Umar, siz Alloh belgilab qo’ygan qonunni o’zgartirasizmi?” dedi va Qur’ondan quyidagi oyatni keltirdi: “Agar bir xotinni qo’yib, boshqa xotinga uylanmoqchi bo’lsangizlar, avvalgisiga sanoqsiz molu – dunyoni mahr qilib bergan bo’lsangiz-da, undan biron narsani qaytarib olmangizlar! Uni bo’hton va ochiq gunoh bilan olasizmi?" (4:20)
Buni eshitgan Umar r.a.: “Men adashdim, bu ayol haq” dedi.
6. Jihodda ishtirok etish
Urush maydoni ayollar tugul hatto erkaklarni ham qo’rquvga soladigan joydir. Jangning shiddatli va vahshiy ozorlari tufayli faqat erkaklargina unda qatnashish majburiyatini olganlar, ayollar esa bunday ishdan ozod qilinganlar. Bir kuni bir ayol Payg’ambarimiz sallalohu alayhi va sallamdan jihodda ishtirok etganlarga va’da qilinga ajru-mukofot va savoblar tufayli ularga ham jihodda ishtirok etishga ruhsat so’radilar. Shunda U zot s.a.v. “Ayollar uchun jihod urushsizdir” dedilar. Bu bilan Rasululloh hajj va umrani nazarda tutayotgan edilar. Ammo shunday bo’lsada, payg’ambarimiz sallallohu alayhi va sallam ayollarga urushda qatnashgan, yarador bo’lganlarga hamshiralik qilishga izn berganlar.
jifar qabilasidan ayollar kelishib, ulardan biri Haybar janggiga tayyorlanayotgan Payg’mbarimizga s.a.v. shunday deydi: “Yo Rasululloh,biz jangda yaralanganlarga qarash, sizlarga yordam qilish maqsadida siz bilan ushbu jangda bormoqchimiz”, deydi. Shunda Rasululloh “Alloh sizlardan rozi bo’lsin, kelinglar” deganlar.
Ansoriy ayollardan biri Ummu Atiyya shunday degan: “Men Payg’ambarimiz bilan yettita jangda ishtirok etdim. Mujohidinlar yo’qligida ularning tuyalariga ko’z-quloq bo’lish, ovqat tayorlash va yaradorlarga qarash bilan mashg’ul bo’ldim”.
Muoz bin Jabal uning jiyani Asmo bint Yazidning Yarmuk janggi paytida to’qqizta rim askarini o’ldirganligini habar qilgan.
7. Ayolning er tanlash huquqi
Turmushga chiqadigan qizning valiysi, hoh u otasi yoki akasi yoki amakisi bo’lsa ham, qizga mos umr yo’ldoshi topishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ammo bu valiylarga hech qachon qizning hohishiga qarshi boorish huquqini bermaydi. Qiz valiysining taklifini qabul qilish yoki rad qilish yoki o’zi mustaqil tanlash huquqiga ega. Hanso bint Huzom ismli bir ayol Payg’ambarimiz Muhammad sallalohu alayhi va sallam huzurlariga kelib: “Otam odamlar oldida o’z nufuzini oshirish maqsadida meni amakivachchamga majburlab turmushga berdi”, dedi. Shunda Rasululloh unga otasining hohishini rad qilib, o’zi istagan kishiga turmushga chiqishga haqqi borligini aytdi. U ayol “Men otamning qarorini qabul qildim, ammo men boshqa ayollar otalari ularni majburlab erga berish huquqiga ega emasliklarini istayman” dedi. (Ahmad, Nasa'i and Ibn Mojja)
8. Bola asrash huquqi
Ajrashish er va xotinga baravar qiyin muammo bo’lib, bu ayniqsa farzandli bo’lganda juda ko’p qiyinchilik tug’diradi. Chunki har ikkala tomon farzandni o’zlarida saqlab qolishga intiladilar va shu huquqni qo’lga kiritish uchun bir-birlariga tuhmat qilishgacha yetib boradilar. Islom dinida esa bu masalaga yaqqol yechim mavjud. Unga ko’ra, yosh o’g’il va qiz farzandlar onaga qoladi. O’g’il farzand tahminan yeti yoki to’qqiz yoshga yetgach, ota qaramog’iga o’tadi. Qiz farzand esa turmush qurguniga qadar onasi bilan qoladi. Agar ona qayta turmush qurishni lozim topsa, qiz farzand buvi yoki holasiga qoldiriladi. Bu yechim Payg’mabarimizning sallallohu alayhi va sallam so’zlariga asoslangan bo’lib, u zot shunday degan edilar: “Bola asrash huquqi sizlardan birortangiz qayta turmush qurguningiz qadar siz tomondadir”.
9. Hayrli ishlarga bir-birlarini undash va gunoh ishdan qaytarish
Qur’oni Karimda bu haqda shunday deyilgan:
"Mo’min va mo’minalar bir-biriga do’stdirlar. Ular yaxshilikka buyuradilar, yomonlikdan to’xtatadilar, namozni to’kis ado etadilar, zakotni (haqdorlarga) ato etadilar, Alloh va Uning payg’ambariga itoat etadilar"
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Dushanba, 11/07/18, 11:18:42 AM | Message # 4 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: | 
ИСЛОМДА АЁЛ КИЙМАТИ (2)
Ҳар бир
жамиятнинг аёлга нисбатан бўлган қараши бу жамиятнинг уйғонишига зўр даражада
таъсир этибгина қолмай, балки унинг уйғониш сари қадам ташлашига ҳам жуда кучли
таъсир ўтказади. Зеро, аёл киши - айтганларидек - жамиятнинг ярмидир, балки
аёллар сони эркаклар сонидан ортиқдир. Аёл эркакнинг тенг ярими, биродаридир. У
она, сингил, қиз фарзанддир. Бу тушунчалар қанчалик чуқур сингиб, аниқ бўлиб,
тушуниб борилса бу йўл ва ана шу тушунчаларнинг тўғрилиги шунчалик аниқ бўлиб
боради.
Аёл киши аёл ва
эркакнинг баб-баробар инсон эканига ишонадиган жамиятда инсон сифатида,
Яратувчининг махлуқи сифатида ўзининг ижтимоий ролини адо эта олади, ўз
Яратувчисининг низомларига бўйсуниб, эркак билан турли соҳаларда ўз ҳиссасини қўшади
ва ана шу соҳаларда энг ажойиб намуналарни тақдим этади.
Бунга тескари ўлароқ
аёл - унга инсон сифатида қарашни ортга улоқтириб, фақат аёл сифатида қарайдиган
жамиятда - ана шу қараш сабабли қисиниб-қимтиниб қолади, бундай қараш доирасига
кирмайдиган ҳар қандай ролни адо этишдан маҳрум бўлади, балки жамият уни бунинг
ўрнига ўз аёллигини турли хил кўринишларда кўз-кўз қилишга ва эркакни
лаззатлантирадиган нарсаларни ифодалашга мажбур қилади.
Бунинг энг яхши тасдиғини Ислом бағрида яшаган
аёл тарихида ва бошқа турли ҳазорат-цивилизациялар шароитида яшаган аёл
тарихида топамиз. Аёлнинг роли жамиятнинг унга бўлган қараши табиатига ва
эркакнинг аёл ҳақидаги тушунчасига қараб турли бўлади ва ўзгаради
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Dushanba, 11/07/18, 11:25:02 AM | Message # 5 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: | 
ИСЛОМДА АЁЛ КИЙМАТИ (3)
Ислом ҳазорати-цивилизацияси
бағрида яшаган аёл тарихи ҳақида гапиришдан аввал бошқа турли ҳазорат-цивилизациялар
шароитида яшаган аёл ҳақида сўз юритсак.
Келинг, сўзни
аввало юнон аёлидан бошлайлик. Масалан, қадим тарихда ўз цивилизацияси ва
маданиятига эга миллатлардан бири ҳисобланган юнонларда юнон аёли даражасини
юксалтириш ва уни у яшаётган ибтидоий, қадим гирдобдан олиб чиқиш, халос қилиш
учун уринишлар бўлган. Дарҳақиқат, юнонлар бунга муваффақ ҳам бўлишган. Лекин
ниманинг ҳисобига ва қандай ундов билан?
Аёлнинг жисмоний тузилиши ва тана кўриниши ҳисобига,
бошқа нарса эмас. Чунки юнонлар яланғоч ҳайкалларни йўниб ишлашда ва яланғоч
суратларни чизишда жуда уста бўлиб кетишди. Улар аёлни гўзаллик, муҳаббат, ишқ
рамзига, ҳайвоний шаҳватлар ва ваҳшиёна истак-хоҳишлар манбаига айлантиришди.
Бу билан юнонлар аёлни инсон сифатида тубан жарликдан олиб чиқмоқчи бўлиб, уни
уятсиз суратлар ва бронза ҳайкалларга кўтаришди, бу сурат ва ҳайкаллар олдида ўзлари
бўрттириб тасвирлашган гўзаллик кўринишларини олқишлаб, бўйин эгиб таъзим қиладиган
бўлишди. Ҳиссий шаҳватлар ортидан елиб-югуришлари оқибатида уларга моддийлик
устун бўлиб олди, ҳайвоний ғаризалар оқими уларни оқизиб кетди, тийиқсиз
истак-хоҳишлар уларга ҳукмрон бўлди. Ваҳоланки, бу омиллар миллатлар
цивилизациясини вайрон қилувчи ва уларнинг тарихдаги ўрнини ном-нишонсиз йўқ қилувчи
энг кучли емирувчи қуроллардир. Шунинг учун биз юнон аёли тарихда фақат бирор
мусаввир-рассом мўйқалами чизган сурат ёки бирор ҳайкалтарош йўниб ишлаган ҳайкал
сифатида тилга олинишининг гувоҳи бўламиз. Ҳа, шундай, юнон аёли учун қолган
бор-йўқ нарса шулардир. Чунки бу аёл ана шунинг ҳисобига ва ана шу сабабга кўра қўштирноқ ичидаги «улуғворлик шоҳсупаси»га кўтарилди.
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Dushanba, 11/07/18, 11:32:08 AM | Message # 6 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: |
ИСЛОМДА АЁЛ КИЙМАТИ (4)
сухбатимизни Исломга ёт бўлган хазоратларда бағрида яшаган аёл қиймати хақида давом эттирамиз.
Энди, римликларга
келсак, бу миллат ичида аёл бошидан кечирган кўтарилишлар ва пастликка қулашлар
силсиласини кузатамиз. Аёл ўз эри хоҳлаганча ўйнайдиган бир итоатли ўйинчоқ
эди. Ҳатто айрим ҳолларда унинг ҳаёти ҳам эри учун ўйинчоқ эди. Римликлар
маданият ва юксалиш сари қадам ташлашга урина бошлаганидан кейин уларнинг аёл ҳақидаги
ваҳшиёна фикрлари аста-секин йўқолиб борди. Натижада улар аёлнинг даражасини кўтармоқчи
ва уни жамиятда ўз ўрни бўлган бир жонзотга айлантирмоқчи бўлишди. Хўш, улар
нима қилишди? Ўзларидаги аёл даражасини қайси нарса билан кўтаришди? Маданиятга
эришишга бўлган ана шу уринишда рум аёлининг роли нимадан иборат бўлди?
Уларнинг қилган
иши фоҳишаларни кўкларга кўтариб мақташ, шаҳватларни муқаддаслаштириш, аёлларни
шарм-ҳаёсиз қилиш бўлди, холос. Ҳатто айрим фоҳишалар давлат аҳволи ва ишлари
билан ўйнашадиган ҳам бўлиб қолди. Бу фоҳишаларнинг уйлари кўплаб давлат арбоблари
ва нуфузга эга ҳар бир кимса тўпланадиган жой бўлиб қолди. Бунинг оқибатида ҳамма
ёқни ҳайвоний бебошлик қамраб олди, давлат низомига путур етди ва бу миллат
уммат сифатидаги ўрнини йўқотди.
Дарҳақиқат, римликлар давлати тугаб битди ва
уларнинг ҳазорати йўқ бўлиб кетди. Рим аёлидан тарихда бир миллат ҳазоратини
емиришга ўз ҳиссасини қўшган аёл, деган номдан бошқа ном қолмади.(давоми бор)
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Dushanba, 11/07/18, 11:39:13 AM | Message # 7 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: |
ИСЛОМДА АЁЛ КИЙМАТИ (5)
Исломга ёт бўлган хазоратлардан бири Европа хазоратига келсак,
у ўз қонун ва низомларида аёлнинг эркак билан тенг ҳуқуқлилигини кўз-кўз қилишга
уринди ва зоҳирдан қараганда тенглик бўлиб кўринадиган нарсага эришди. Лекин
уларнинг бу тенгликлари воқелиги ҳақиқий тенгликка тўғри келмас эди. Бу хом
хаёл тенглик эвазига эркак аёлдан хоҳлаган нарсасини ҳеч бир чекловсиз ёки
шартсиз оладиган ва унга бир арзон товар сифатида қарайдиган бўлди. Аёл ўзининг
иззат, ҳурмат, иффат, ҳаё, ор-номус, шарафдан иборат барча аёллик
хусусиятларини йўқотганидан кейин ва аёллигини, аёл сифатидаги борлиғини, ўрнини
бой берганидан кейин ана шундай товарга айланиб қолди ва унинг ҳаётдаги роли фақат
эркак кишининг истак-хоҳишларини рўёбга чиқариш ва ўз гўзаллигини кўз-кўз қилиши
учун унга бу эркак қандай сабабларни ўйлаб топса, бузуқлик ва беҳаёликнинг қандай
йўлларини унга муҳайё қилиб берса, шуларга кўр-кўрона эргашишдангина иборат бўлиб
қолди.
Ҳозирги Европа аёли эришган барча нарса аслида
мана шулардир, бугун бу аёл ўзида кўрсатаётган ва эртага, бутун олам бўйлаб ҳақиқат
нур сочадиган кунда сўзлаб берадиган барча нарсалар мана шулардир. Унга инсон
сифатида эмас, фақат аёл сифатида қарайдиган жамиятда аёлнинг аҳволи мана
шундай бўлади.
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Dushanba, 11/07/18, 11:54:06 AM | Message # 8 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: | 
солиха аёл
Яхши СолиҲа аёл
Яхши солиҳа аёл дунё матосининг энг яхшисидир.
Муслим Абдуллоҳ ибн Умар Gдан
ривоят қилиб келтирган ҳадисда Расулуллоҳ A дедилар: «Дунё матодир, дунё
матосининг энг яхшиси яхши солиҳа аёлдир». Ҳоким «Мустадрак»да Анасдан
келтириб, уни саҳиҳ деган ҳадисда Расулуллоҳ A дедилар: «Кимга Аллоҳ Таоло яхши
аёлни насиб қилган бўлса, демак, унинг динининг ярмига ёрдам берибди, иккинчи
ярмида Аллоҳдан қўрқсин».
Яхши солиҳа аёлнинг зийнатлари қуйидагилар:
Биринчи: Аллоҳга ва эрига итоат этмоғи.
Аллоҳ Таоло айтади:
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا
فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ
فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ
„Эркаклар хотинлари устида раҳбардирлар. Бунга сабаб Аллоҳ
уларнинг бировларини бировларидан (яъни эркакларни аёллардан) ортиқ қилгани ва
эркаклар (хотинлари ва оилалари учун) ўз мол-мулкларидан сарф-ҳаражат қилганларидир.
Бас, ибодат-итоатли ва эрлари йўқлигида Аллоҳнинг ҳифзу ҳимояти билан (эрларининг
мол-мулкларини ва ўз иффатларини) сақловчи хотинлар яхши хотинлардир“. [4:34]
Аллоҳ Таолонинг (قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ) қавлидаги
қивомат (раҳбарлик) сўзи умумий эмас, фақат бошқарувга чекланган раҳбарлик маъносида
келган. Ва яхши солиҳа аёл эрига итоат этгувчидир. Абу Наим аёлнинг зийнати ҳақида
ривоят қилган: «Саъид ибн Мусайяб Gнинг аёли: «Биз эрларимизга фақат:
Сизлар амирларингизга: Аллоҳ сизни ислоҳ қилсин, Аллоҳ сизни ҳифзу ҳимоясида сақласин,
деганингиздек гапни айтар эдик», деди». Термизий Абу Ҳурайра Gдан
қуйидаги ҳадисни келтириб, уни ғариб ҳасан ҳадис деган. Расулуллоҳ A
дедилар: «Агар бирортани бирор кишига сажда қилишга буюрганимда эди, аёлни
эрига сажда қилишга буюрган бўлар эдим». Бу ҳадисни Ҳоким ва ибн Ҳиббон саҳиҳ ҳадис
деган. Ибн Ҳиббон бу ҳадис лафзини қуйидагича ривоят қилган: «Агар бирор
нарсани бирор нарсага сажда қилишга буюрадиган бўлсам, аёлни эрига сажда қилишга
буюрардим. Жоним Унинг қўлида бўлган зотга қасамки, аёл эрининг ҳаққини адо
этмасдан туриб, Парвардигори ҳаққини адо этолмайди…». Ибн Можжа Аби Умома Gдан
қуйидаги ҳадисни келтиради, Набий A дедилар: «Мўмин Аллоҳ Азза ва
Жалланинг тақвосидан кейин агар буюрса итоат қилган, унга қараса хурсанд қилган,
унга қасамёд қилса оқлаган, ҳузурида бўлмаганда ўзининг иффатида ҳам, эрининг
мол-мулкида ҳам унга самимий турадиган яхши аёлдан кўра яхшироқ нарсага эришган
эмас». Байҳақий «Шуъаб»да келтиради: «Асмо ибн Хорижа ал-Физорий қизини эрга
бераётганда унга: Эй қизим, эрингга чўри бўлгин, у сенга қул бўлгай, унга кўп яқинлашмаки,
малоллангай, ундан узоқлашмаки, унга ташвиш келтиргайсан. Онангга айтганимдек бўлгин:
Марҳаматимга сен сазовор бўл,
муҳаббатим давом этгай,
Ғазаб ўти ёнса гар, сўйламагил,
муҳаббатим давом этгай.
Бирлашмагай қалбда ҳаргиз
озор ила муҳаббат,
Магар қалбга озор етса,
кетиб қолгай муҳаббат,
Билдим - қалбда озор қолиб,
Кетиб қолгай муҳаббат».
Ва ҳар қандай аёлга, эри ундан рози бўлган ҳолда
вафот этса, жаннат умид қилинади, негаки Термизий Умму Салама р.адан ҳасан деб қилган
ривояти бор. Расулуллоҳ G дедилар: «Ҳар қандай аёл, эри
ундан рози бўлган ҳолатда вафот этса, жаннатга кирур».
Иккинчи: Эри учун безанмоғи.
Расулуллоҳ Aнинг ибн Можжанинг Аби Умомадан:
«Агар унга қараса хурсанд қилган…», деб ривоят қилган мазкур ҳадислари ва «…
аёл саодатидан бири сиз уни мафтун этадиган ҳолида кўрмоғингиз, ҳузурида бўлмаганингизда
ундан иффатини ва мол-мулкингизни сақлашидан хотиржам бўлмоғингиз…», дейилган.
Буни Ҳоким ҳам келтириб, саҳиҳ деб Саъд р.адан ривоят қилган. Ва яна Ҳокимда
келтирилиб, Муслим саҳиҳ деган Абу Ҳурайра ривоят қилган ҳадисда Набий Aга:
«Аёлларнинг қайси бири яхшироқдир?» деб савол берилганда, у киши: «Аёлларнинг
яхшиси агар эри қараса қувонтирган, буюрса итоат қилган, ўз иффатида ва унинг
мол-мулкида унга қарши иш қилмаганидир», дедилар. Ибн Абдулбиррнинг «Тамҳид»ида: «Ўз иффатида
ва унинг мол-мулкида у ёқтирмайдиган нарса билан унга қарши иш қилмаганидир»
лафзи ривоят қилинган.
Учинчи: Ўз уйини бошқармоғи, иффатини ва эрининг
мол-мулкини сақламоғи.
Аёл аслида она ва хонадон мураббиясидир. Бунга ибн
Умар Gнинг
Набий Aдан
ривоят қилган муттафақун алайҳ ҳадислари: «Ҳар бирингиз бошлиқсиз ва ҳар
бирингиз аҳлингиздан масъулсиз. Амир бошлиқдир, киши ҳам ўз хонадонига бошлиқдир.
Аёл ҳам эрининг уйига ва унинг фарзандларига бошлиқдир. Демак, ҳар бирингиз бошлиқсиз
ва ҳар бирингиз ўз аҳлингиздан масъулсиз»; ва Набий Aнинг
Саъднинг собиқ ривоятидаги: «Унинг ҳузурида бўлмаганингизда унинг иффатидан ва
мол-мулкингиздан хотиржам бўлмоғингиз»; ва ибн Аббос G
ривоятидаги: «Агар эр унинг ҳузурида бўлмаса, аёл уни ҳимоя қилади»; Аби Умома
ривоятидаги: «Агар эр унинг ҳузурида бўлмаса, ўзининг иффатида ҳам, эрининг
мол-мулкида ҳам унга самимий турадиган»; Муслимда келтирилган Абу Ҳурайра Gнинг
ривояти: «Туя миниб келган аёлларнинг яхшироғи Қурайшнинг фарзандига раҳмлироғи
ва эрининг қўлида уни риоя қилувчироғи бўлган аёлдир»; яна Муслимда келтирилган
Асмонинг ҳадисидаги: «Мен Зубайр Gнинг уй ишларини қилар эдим.
Унинг оти бор эди - унга қарар эдим. Мен учун отга қарашдан оғирроқ хизмат йўқ
эди. Унга ҳашак ўриб келиб, бошида туриб едирардим», ҳадислари далилдир.
Тўртинчи: Эрига охират ишида ёрдам бермоғи.
Ибн Можжа Савбон Gдан
ривоят қилиб келтиради. У киши деди: «Тилла ва кумуш ҳақидаги оят нозил бўлгач,
саҳобалар мол-мулкнинг қайсисини оламиз, дейишди. Умар: Мен сизларга билиб
бераман, дедиларда, туяларига миниб Набий Aга етиб олдилар. Мен у кишининг
изида бораётган эдим. Умар: «Эй Расулаллоҳ, қайси мол-мулкни оламиз?» дедилар.
Шунда Расулуллоҳ: «Сизларнинг бирингиз шукрона қилувчи қалб, зикр айтувчи тил
ва охират ишига ёрдами тегувчи мўмина аёлни олсин», дедилар». Ибн Аби Шайба
Абдурраҳмон ибн Абазийдан ривоят қилади. У: «Киши ҳузуридаги яхши аёл мисоли
подишоҳ бошидаги тилла қопланган тожга ўхшайди, яхши киши ҳузуридаги ёмон аёл
мисоли қария елкасидаги оғир юкка ўхшайди», деди.
Бешинчи: Диндор бўлмоғи.
Ибн Можжа Абдуллоҳ ибн Амр Gдан
ривоят қилади. Расулуллоҳ A дедилар: «Аёлларга ҳусни
туфайли уйланманглар. Чунки уларнинг ҳусни уларни ҳалок қилиши мумкин. Уларга
мол-мулклари туфайли ҳам уйланманглар, негаки уларнинг мол-мулклари ҳам уларни
туғёнга етаклаши мумкин. Бироқ аёлларга дини сабабли уйланинглар. Бурни тешик қора
диндор канизак афзалдир». Байҳақий «Сунан»да Аби Азина ас-Судафийдан мурсал
санад билан келтиради, Расулуллоҳ A дедилар: «Энг яхши аёлларингиз,
агар Аллоҳдан тақво қилса, меҳрибон, тез-тез туғувчи, муносиб ҳамдард бўлганидир».
Байҳақий «Шуъаб»да Умар ибн Хаттобдан ривоят қилади. У киши дедилар: «Аёллар уч
турлидир. Иффатли муслима, хушмуомала ва меҳрибон, мусибатларда аҳлига ёрдами
тегадиган ва аҳлига қарши мусибатни авжига чиқармайдиган аёл. Бунақасини топиш қийин.
Ва фарзанд туғишдан нарига ўтмайдиган идиш ҳисобидаги аёл. Учинчиси эса
малолланиб юрувчи кишандир». Ибн Аби Шайбада «битлиқи» лафзи келган. Аллоҳ
Таоло бунақасини хоҳлаган бандасига насиб қилади. Агар ундан олишни хоҳласа,
олиб қўяди. Битлиқи ва исқирт дегани тўғрироқдир. «Лисон»да ҳам шундай
келтирилган. Ибн Асир ҳам шундай деган. Аёллар ва эркакларнинг динини бузаётган
нарсалар ахборот воситаларида, шунингдек, тубан йўлдан урувчи сериалларда тарқатилаётган
куфр ва адаштириш фикрларидирки, улардан четланиш лозим.
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Dushanba, 11/07/18, 12:03:12 PM | Message # 9 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: |
Олтинчи: Эрига яхши рафиқа ва уни рози қилишга
иштиёқманд бўлмоғи.
Байҳақий «Шуъаб»да, ибн Асир, Абу Хотим ар-Розий,
ибн Абдулбарр ва Абу Наим барчалари ривоят қилганларки: «Асмо бинти Язид ал-Ашҳалийя
Расулуллоҳ A ҳузурларига
саҳобалар орасида турганларида келди ва деди: «Ота-онам сизга фидо бўлсин, ё
Расулаллоҳ, мен аёллардан сизга элчиман. Шубҳасиз, шу чиқишимни эшитгану
эшитмаган, шарқу ғарбдаги ҳар қандай аёл менинг фикримда бўлса керак. Аллоҳ
Таоло сизни барча эркак ва аёлларга пайғамбар қилиб юборди. Биз сизга ва илоҳингизга
иймон келтирдик. Биз аёллар уйларингизда ўтирувчи, шаҳватингиз адо қилинувчи ва
фарзандларингизни кўтарувчи заифа, ожизалармиз. Сиз эркаклар бизлардан тўпланиш,
жамоа бўлиш, касалларни кўриш, жанозаларга қатнашиш, изма-из ҳаж қилишлар билан
афзалсизлар. Булардан ҳам афзали эса Аллоҳ йўлидаги жиҳоддир. Ё Расулаллоҳ, биз
ушбу яхшиликларда сизлар билан шерик бўлмаймизми?» Набий A тўлиқ
юзлари билан саҳобаларга юзланиб, сўнгра: «Ушбу аёлдан кўра дини ҳақида чиройли
қилиб савол берган бирор аёлнинг гапини эшитганмисиз?» дедилар. Улар: «Ё
Расулаллоҳ, аёл бундай нарсаларга йўл топади деб ўйламаган эдик», дейишди. Сўнгра
у киши: «Сиз, эй аёл, қайтингда, ортингизда қолган аёлларга: Сизлар эрингизга
яхши рафиқа бўлиб, уларнинг розилигини истаб, кўнглини топишингиз шуларнинг
барчасига тенг эканлигини билдиринг», дедилар. Ҳалиги аёл такбир ва таҳлил этиб
қайтиб кетди». Ва яна аёлнинг эрига яхши рафиқалик сифатларидан бири эрининг ҳузурида
унинг рухсатисиз нафл рўза тутмаслиги ва ўз маҳрамларини эрининг рухсатисиз
уйига олиб келмаслигидир. Зеро, Абу Ҳурайрадан ривоят қилинган муттафақун алайҳ
ҳадисда Расулуллоҳ A
дедилар: «Аёл эрининг ҳузурида рўза тутиши ва эрининг уйига унинг рухсатисиз йўл
қўйиши ҳалол эмас». Ва яна Табароний ибн Аббосдан ҳасан санад билан ривоят қилган
ҳадисда Расулуллоҳ A
дедилар: «Аёл (ўз маҳрамларига) эрининг уйига рухсатисиз йўл бермагай. Ва тўшагидан
туриб эрининг рухсатисиз нафл намоз ўқимагай». Муслимда Асмодан ривоят қилинади:
«Менга бир одам келиб: Эй Абдуллоҳнинг онаси, мен камбағал кишиман, ҳовлингизнинг
соясида савдо қилишни хоҳлагандим, деди. Мен: Агар мен сизга рухсат берсам,
бундан Зубайр оғринади, келиб унинг ҳузурида сўранг. Мендан сўраманг, дедим. У
кейинроқ келиб: Эй Абдуллоҳнинг онаси, мен камбағал кишиман, ҳовлингиз соясида
савдо қилишни хоҳлагандим, деди. Шунда мен: Сизга Мадинада менинг ҳовлимдан бошқа
жой йўқми? дедим. Шу вақт Зубайр менга: Сенга нима бўлди, камбағал кишини савдо
қилишдан қайтаряпсанми? деди. Натижада у то фойда қилгунича савдо қиладиган бўлди».
Ва яна эрига яхши рафиқалик сифатларидан бири эр ғазабланганда унга ёқишга ҳаракат
қилмоқлигидир. Негаки Байҳақий «Сунан»да мажҳуллиги бор, «Шуъаб»дагидан ўзга
санад билан ҳамда матрук ҳисобланган Табароний келтиргандан ўзга санад билан
Абдуллоҳ ибн Аббосдан ривоят қилади. Расулуллоҳ A дедилар: «Сизларга жаннат аҳлидан
ҳисобланган аёлларингизни айтиб берайми? Улар меҳрибон, тез-тез фарзанд кўрувчи,
агар ранжитса ёки ранжиса эрининг ёнига келиб, ҳаттоки унинг қўлидан ушлаб:
«Аллоҳга қасамки, то рози бўлмагунингизча мижжа қоқмайман», дейдиганидир».
Булар аёл киши сифатланиши лозим бўлган ижобий
сифатлардир. Ва яна улар сақланиши лозим бўлган салбий сифатлар ҳам мавжуд.
Улар:
Биринчи: Эрини ранжитмоғи. Термизий
Муоз ибн Жабалдан ривоят қилинган ҳасан ҳадисда Набий A
дедилар: «Аёл эрини дунё туфайли ранжитмасинки, унинг оҳу кўз ҳурларидан бўлган
аёли: Уни ранжитма, сени Худо кўтарсин, у сенинг ҳузурингда вақтинча бўлади, яқинда
сендан ажраб бизга келур, дер».
Иккинчи: Эридан шикоят қилмоғи. Саид
ибн Мансур «Сунан»ида Саъид ибн Мусайяб ёки Ҳасандан (Ҳаммод ибн Зайд
иккиланган) ривоят қилган мурсал ҳадисда Расулуллоҳ Aнинг
қизлари ул зот ҳузурларига эрларидан шикоят қилиб келади. Шунда Расулуллоҳ A
дедилар: «Қайтиб бор, чунки мен аёл киши эридан шикоят қилиб, этагини судраб
юришини ёқтирмайман». Байҳақий «Шуъаб»да Зайд ибн Собитдан мавсул ҳадис
келтиради, унда: «Мен аёл киши эридан шикоят қилишини жуда ёмон кўраман»,
деганлар. Шубҳасиз, Расулуллоҳ A аёлларнинг баъзи шикоятларини
эшитганлари собит бўлган. Энди далиллар ораси жамланганда Расулуллоҳ Aнинг
шикоятни ёқтирмай, ёмон кўришлари ота ўрнидаги ҳолатга боғлиқлиги маълум бўлади.
Аммо бошлиқ сифатида ишларни бошқарганларида шикоятни эшитганлар, шикоятчи
кишини ёқтирмасликлари зоҳир бўлмаган. Демак, аёллар эрларидан шикоят қилиб
келганларида оталар ва оналар валийлари Набий A қизларига айтган нарсани
айтишлари мустаҳабдир. Бироқ, шикоят мавзуси сукут сақлаш мумкин бўлмаган иш бўлса,
бундан мустаснодир.
Учинчи: Уйдан кўп чиқмоғи. Аёлнинг ўз уйида бўлиши
эркакларга кўринишидан яхшироқдир, ошхонасида шуғулланиши, фарзанди,
тикув-йигируви ёки мусҳафга эътиборини қаратиши эркаклар билан тиқин, аралаш
оммавий жойлар ва оммавий транспорт воситаларида қанот қоқиб юришидан афзалроқдир.
Ушбу нафис шишаларни сақланглар, чунки уларнинг синиғини тузатиб бўлмайди.
Уларга товламачилар ҳужуми ҳам жуда ёмон.
Булар яхши аёл сақланиши лозим бўлган салбий
сифатлардир. Юқоридагилари эса яхши аёл безаниши лозим бўлган зийнатлардир. Оқибатда
аёл киши шулар сабабли Расулуллоҳ A билан бирга бўлган самимий мўминалар
сийратига қайтиб, самимий иймонли эркакларнинг ҳақиқий рафиқалари бўлурлар.
Аллоҳ уларни шундай сифатлаган:
لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ
تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ
سَيِّئَاتِهِمْ وَكَانَ ذَلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِيمًا -5,
– „У мўмин ва мўминаларни
остидан дарёлар оқиб турадиган, улар мангу қоладиган жаннатларга киритиш учун
ва улардан ёмонлик-гуноҳларини ўчириш учун (уларнинг дилларини Ўзи буюрган
кофирларга қарши жиҳод қилиш каби ҳукмларидан таскин-ором оладиган қилиб қўйди).
Ва бу Аллоҳ наздида улуғ бахт бўлди“.
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Dushanba, 11/07/18, 12:32:02 PM | Message # 10 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: | 
АЁЛДАГИ ГУЗАЛЛИК
Аёлдаги гЎзаллик меЪёри
хусусида
Ғарб билан Ислом Ўртасидаги фарҚ (1)
2002 йилнинг декабр ойида Лондонда эллик иккинчи халқаро «Гўзаллик
маликаси» мусобақаси зўр шовқин-сурон билан ўтказилди. Бу мусобақа беҳаё либослардаги
бир гуруҳ аёллар яланғоч баданларини бемалол кўз-кўз қиладиган бу турдаги томошаларга
қарши кўчаларни тўлдириб намойиш ўтказган Нигерия мусулмонларига рад жавоби сифатида
ўтказилди. Ўша мусобақада Туркиянинг «гўзаллик маликаси» Азро Акиннинг ғолиб чиқиши
мусулмонларни масхара қилишнинг бир кўриниши бўлди. Бу аёл шу мусобақада қатнашган
бирдан-бир мусулмон аёл эди. (Бу аёлнинг ғолиб чиқиши мусобақа натижаларининг қанчалик
ёлғон эканлигини ва улар фақат сиёсий натижалар эканлигини яққол кўрсатиб турибди).
Азро Акин ғолиб чиққанидан кейин шундай деб интервpю берди: «Мен дунё аёлларини
гўзал суратда кўрсатишни орзу қиламан. Дунёнинг «гўзаллик маликаси» бўлиш мен учун
шарафдир. Ишонаманки, бундай мансабни қўлга киритиш аёл киши учун яхши натижадир.
Мен тубдан ўзгаришни рўёбга чиқаришни орзу қиламан».
Азронинг шу мавзу хусусидаги бундай назарига қарши
ўлароқ ер юзининг турли бурчакларидаги жуда кўпчилик аёллар - уларнинг орасида мусулмон
аёллар ҳам, мусулмон бўлмаган аёллар ҳам - бор. Улар бу турдаги «гўзаллик мусобақа»ларини
аёллар учун шарафли нарса деб ҳисобламайдилар. Аксинча, жуда кўп аёллар бундай мусобақалар
аёл шаoнини ерга уради, чунки уларда аёл киши, содда қилиб айтганда, эркакларнинг
рағбатини қондирадиган воситага айланиб қолади, деб ишонадилар.
Бугунги кунда аёл киши ҳақида Ғарб оламининг
«узун қоматли, нозик, мулойим ва айб-нуқсонлардан холи бўлган сарғиш сочли аёл
гўзал аёлдир», деган фикр-тушунчаси олам бўйлаб хукм сурмоқда.
Аёл ҳақидаги бу фикр унинг ташқи кўриниши -
либосларда ҳамда ўз баданини бутун оламга кўз-кўз қилиш мақсадида эга бўлишга зўр
бериб интиладиган шакл-шамойил (фигура)да акс этиб турибди. Аёл кишининг
қиёфасини гавдалантирадиган бу сурат, яoни аёл киши ўз ҳаёт кўринишларининг
барчасини, қандай либослар кийиши лозимлигини ва эркаклар билан бўладиган
алоқаларни ўзи белгилайди деган фикрга таянадиган бу сурат, аёлдан бошқа ҳеч
ким, ҳатто аёлни яратган Парвардигор ҳам бу суратни белгилаб бермайди, деган
фикрга таянади. Бутун олам, шу жумладан Ислом олами бўйлаб аёл суратининг намунаси
бўла олиши учун Ғарб аёлининг сурати таянадиган қиёфа шундан иборатдир. Ғарбнинг
оммавий ахборот воситалари бу суратни мусиқа ва филмлар орқали тақдим қилишда,
мода ва косметик воситаларни намойиш қилишда, журнал ва рекламаларда пардоз
буюмларини реклама қилишда катта рол ўйнайди. Радио ва телевидение орқали бутун
олам бўйлаб халқаро «гўзаллик маликаси» мусобақасини ёритиб бориш ҳам шундай
рол ўйнайди. Масалан, 2002 йилнинг декабрида ўтказилган ана шу мусобақани дунё
бўйлаб икки миллиарддан ошиқ одамлар томоша қилди. Ғарб аёлининг ана шу
суратидан келиб чиқиб, мусулмон аёлга хунук ва қолоқ аёл деган назар билан
қаралади. Масалан, Британия бош вазирининг хотини Шерри Блэр 2001 йилда ўтказилган
матбуот анжуманида мусулмон аёлининг Исломий либосига шундай деб очиқ баҳо
берди: «Мен ёпинчиқдан кўра аёлнинг қолоқлигини кўрсатадиган нарса йўқ деб
биламан». Франциялик сиёсатчи Жан-Мари Лебен эса ҳижоб ҳақида шундай деди: «Ҳижоб
бизни хунук аёллардан узоқлаштиради». Бу сурат ва ташқи кўриниш Ғарб аёллари
доим банд бўладиган манба бўлиб қолди. Бу аёллар гўзалликни муваффақият ва
ишончга эришишнинг ҳамда жамиятда қадр-қиймат ва ҳурматга эга бўлишнинг гарови
деб биладилар. Гўзаллик ҳақида баҳс юритиш ихтиёрий масалами ёки мажбурийми? Ғарбдаги
аёл гўзаллик излаш, гўзал бўлиш тўғрисида бош қотиришни ихтиёрий масала деб
билади. Шунинг учун у ҳаётда ўзи ёқтириб танламоқчи бўлган сурат ва кўринишни
белгилаб олишда ўзини эркин деб ҳисоблайди. Аслида эса ҳақиқат бундай аҳмоқона
қарашдан бутунлай узоқ. Ғарб жамияти гўзал аёл қандай бўлишини кўрсатадиган ўлчовларни
белгилаб олган. Бу ўлчовлар бўйича, агар аёл узун бўйли, нозик, чиройли, сарғиш
сочли ва ҳисларни жунбишга келтириб, завқлантирадиган бўлса, гўзал аёл ҳисобланади.
Гўзаллик ва модага бағишланган минг-минглаб журналлар гўзалликка нисбатан
бундай қараш билан тўлиб-тошиб ётибди. Бунга мисол қилиб «Vogue», «Glamour»
номли журналларни келтириш мумкин. Бу журналлар Лондон, Париж, Рим ва Нpю Йорк
кўчаларида ҳар куни сотилади. Гўзаллик ва косметика воситалари саноати гўзал бўлиш
хақидаги изланишларни рағбатлантиради. Реклама саноатида ишлайдиган модел
манекен (тайёр кийимларни кийиб кўрсатувчи) аёллар ва фотомодел аёллар бу
изланишлар натижаларини намойиш қилади. Реклама орқали идеал (намунавий) бадан
ва ташқи кўриниш ҳар куни миллионлаб кишиларнинг хонадонларига узатилади. Бунга
мисол қилиб Клаудия Шиффер, Синди Кроуфорд ва Наоми Кемпбелларнинг реклама
саноатини келтириш мумкин. Бундай ўлчовлар аёллар зўр бериб интиладиган ўлчовларга
айланиб қолди. Гўзалликка бундай тизгинсиз ва жамиятга ҳукмрон бўлиб олган қараш
сабабли Ғарбдаги аёллар жамиятдаги эркаклар кўзига жозибали кўринаётганлиги ёки
кўрина олмаётганлигига ишонч ҳосил қилиш учун узлуксиз стресс (сиқилиш) ҳолатини
бошдан кечирадиган бўлиб қоладилар. Эркак кишиларга ҳам, ўз навбатида, гўзаллик
ҳақидаги шундай тушунчалар ўз таoсирини ўтказади. Ҳақиқатда Ғарб аёли истеoмол қилинадиган
товар ва хар қандай масаладан кўра ўзининг ташқи кўриниши билан овора бўлувчи
фанат (ўта берилган) аёлга айланиб қолди. Масалан, Қўшма штатлардаги ишчи
аёллар ўз даромадларининг учдан бир қисмидан кўпроғини ўз чиройини сақлаб қолишга
бағишлайдилар. 55% аёллар аёлдаги энг жозибали нарса ташқи кўринишдир, деб ҳисоблайдилар.
Фақат 1%гина аёллар аёлдаги жозибали нарса заковатдир, деб биладилар. Гўзаллик ҳақида
кутилган натижаларга эришишда рақобат қилишнинг бундай сиқилиш ҳолати ғарблик
аёлда: «Жуда семизманми ёки ориқманми? Жуда узунманми ёки паканаманми?», дейиш
каби ташқи кўринишга тааллуқли нарсалар хусусида доимий хавфсираш ва қўрқадиган
бўлган ақлияни вужудга келтиради. Масалан, 1985 йилда «Нpю Йорк таймс» рўзномасида
чоп этилган бир хисоботда шундай дейилган эди: «Кўпинча қадди-қомат жиҳатидан
келишган эркаклар ўз қоматлари хусусида тўла мамнун эканликларини билдирган бир
пайтда, қадди-қомати эoтиборни жалб қилишга қодир бўлган жозибадор аёлларда
бундай мамнунликни кўрмаймиз. Кексалик масалалари билан шуғулланувчи Америка
тадқиқот муассасаларининг бирининг бошлиғи доктор Арчер К. Полин 1988 йилда
шундай деган эди: «Хунукликка чиройли қилиш лозим бўлган камчилик сифатида
эмас, балки касаллик сифатида қараш келгусида врачларга кўпдан-кўп фойда
келтириши мумкин». Гўзаллик хақида бундай изланишлар гирдобида аёл киши
ишончнинг етишмаслиги уни доимий таoқиб қилиши сабабли сурункали хавотирга тушадиган
бўлиб қолди. Ҳатто манекенчи ва фотомодел аёллар ҳам ўзларининг
шакл-шамойилларига ишонмайдиган бўлиб қолдилар. Масалан, «Индепендент» рўзномаси
яқинда нашр қилган бир мақола шундай аёллардан бир қанчаси руҳий изтиробга
мубтало бўлганлигини кўрсатиб ўтиб, Карен Молдерни бунга мисол қилиб келтиради.
Бу аёл иштаҳа йўқотиш ва тушкунликка тушиш касалидан азоб чекади. Сўнгра у
ухлатувчи дориларнинг ортиқча дозасини қабул қилиб, беҳушлик ҳолатига тушиб қолади.
Шундан очиқ кўриниб турибдики, гўзаллик саодатга элтади деган фикр бўлмағур
хомхаёл ва алаҳсирашдир. Энди «Ғарб аёли қандай либос кийиши лозим эканлигини,
жозибали ва жозибасиз нарса нима эканлигини ўзи белгилайди», деган фикр
хусусида баҳс юритадиган бўлсак, ҳақиқат бундан бутунлай бошқа эканлигини кўрамиз.
Чунки 105 миллиард доллар миқдорда даромади бўлган (бу дунёдаги қурол-аслаҳа
ишлаб чиқарувчи саноатга сарфланаётган маблағдан ҳам кўпроқ даромаддир) халқаро
мода саноати аёл кишига қандай либос мақбул ва қандай либос номақбул эканлиги
асосини чизиб бериб, қандай кўриниш жозибали ва қайсиниси жозибали эмаслигини ҳам
белгилаб беради. Бу эса аёл кишини модага тақлид қилиш босимини яна бир марта ҳис
қиладиган қилиб қўяди. Аёл киши ўз жамиятига қабул қилиниши ва ёру дўстлари ёки
ҳамкасблари унинг устидан кулмасликлари учун мода кетидан қаттиқроқ қува
бошлайди. Аёл киши ўзини қандай кўз-кўз қилиши хусусидаги ўлчовларни ишлаб чиқадиган
кимсалар оламдаги машҳур моделpерлардир. Уларнинг кўпчилиги эркак кишилар,
бунга Версачи ва Жон Галpянорларни мисол қилиш мумкин. Ўзларининг дунёвий эoтиқодларидан
келиб чиқадиган ва эркинлик мабдасига иймон келтирган бундай кимсалар аёл
кишини ўзлари орзу қилган ҳар қандай вазиятда кўриш бобида ўзларини эркин деб ҳисоблайдилар.
Улар аёл кишининг шакл-шамойили ва баданини яққол кўрсатиб турадиган либосларни
гўзал либослар деб биладилар. Уларнинг назарида либос аёлнинг баданини қанчалик кам
беркитса, шунчалик гўзал либос бўлади. Шунинг учун қадди-қомат гўзаллиги ҳақида
изланиш Ғарб аёлига нисбатан ихтиёрий масала эмас. Аёл ўз шаклини ўзи танлаш
эркинлигига эга деган фикрат ҳам шунчаки бир уйдирмадир, холос. Бу эса аёл
кишида ўзига бўлган ишонч ва ҳурматни пайдо қилмайди. Аксинча, бу нарса
хотиржамликни йўқотиш ва ўзининг ташқи кўриниши ортидан қувиш ақлиятини вужудга
келтиради
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Juma, 11/07/22, 0:51:39 AM | Message # 11 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: | 
МУСЛИМА АЁЛГА ҒАЙРИДИН БИЛАН ТУРМУШ КУРИШ УМУМАН МУМКИН ЭМАС
Муслима аёл фақат мусулмон эркак билангина турмуш қуриши мумкин. Ғайри дин эркакка эрга тегиш муслима аёлга қаттиқ ман қилинган. Бу борада эркак аҳли китоб бўлса ҳам бўлмайди. Мусулмон эркак масиҳия ёки яҳудия аёлга уйланса бўлади. Аммо, муслима аёл масиҳий ёки яҳудий эркакка турмушга чиқиши мумкин эмас. Нима учун? деган савол пайдо бўлиши турган гап. Жавоб қуйидагича:
Ислом ўзидан одинги динларни тан олади. Жумладан, масиҳий ва яҳудий динларини ҳам тан олади. Масиҳий ва яҳудий динлари эса, Ислом динини тан олмайдилар.
Шу асосда масиҳия ёки яҳудия аёлга уйланган мусулмон эркак ўз хотининнг динини тан олади ва ҳурмат қилади. Шунингдек, унинг илоҳий китоби – Инжил ёки Таврот – ни ҳам тан олади ва ҳурмат қилади. Пайғамбари Ийсо алайҳиссалом ёки Мусо алайҳиссаломни ҳам тан олади ва ҳурмат қилади.
Масиҳий ёки яҳудий эркак эса, Ислом динини тан ҳам олмайди, ҳурмат ҳам қилмайди. Қуръони Каримни тан ҳам олмайди, ҳурмат ҳам қилмайди, балки ҳақорат қилади. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни ҳам тан олмайди, ҳурмат қилмайди. Балки, алдамчи, фирибгар ва хотинбоз, деб ҳақорат қилади. Бундай ҳолда муслима аёл у билан қандоқ қилиб турмуш қила олади?
Қолаверса, Ислом масиҳийя ва яҳудия аёлга мусулмон эркак билан яшаш давомида унинг барча ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи, дини, эрки, моли ва бошқа нарсаларнинг дахлсизлигини таминловчи очиқ-ойдин қонун-қоидаларни жорий қилиб қўйган.
Масиҳий ва яҳудий динларида эса, бу нарсалар ҳақида умуман бир оғиз ҳам сўз йўқ. Бундай ҳолда муслима аёлни қандоқ қилиб масиҳий ёки яҳудий эркак қўлига топшириб бўлади?
Ушбу масалага қўшимча равишда айтилиши керак бўлган гаплар ҳам бор:
– Агар ғайри дин аёлнинг ота-онасидан бири аҳли китобдан, иккичиси аҳли ширк ёки динсизлардан бўлса ҳам у аёлга уйланиб бўлмайди.
5. Опа-сингилни жамълаб бирданига хотин қилиш.
Мусулмон киши ўз ихтиёрида турган хотиннинг устига унинг синглисини никоҳлаб олиши ҳаромдир.
Бу ҳам никоҳи вақтинчалик ҳаром қилишга аёллар тоифасига киради. Опасидан ажрашгандан кейин синглисига уйланиш жоиз бўлади.
Аллоҳ таоло Қуръони Каримда: «Ва опа-сингилни жамламоғингиз ҳам... (ҳаром қилинди)»-деган.
Бунинг ҳикмати очиқ-ойдин кўриниб турибди. Опа-сингил бир-бирига кундош бўлиши ҳеч қачон яхшиликка олиб келмайди. Уларни ораларидаги қариндошлик алоқаларига футур етказади.
6. Амма билан жиянни ёки хола билан жиянни жамълаш.
Бу ҳам кўпхотинлик доирасидаги масаладир. Эркак ўз хотини устига унинг амаси ёки холасига уйлана олмайди. Бу ҳукм Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадиси шарифларидан олинган:
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Бир аёл ва унинг аммасини ҳамда бир аёл ва унинг холасини жамланмас», дедилар».
Бешовлари ривоят қилган.
Шарҳ: Ушбу ҳадиси шарифга биноан амма жиян аёлларни ва хола жиян аёлларни бир вақтда бир кишининг никоҳида бўлишлари ҳаром бўлади. Аввалги никоҳ тўғри, кейингиси ботил бўлади. Яъни, бир аёлга уйланса кейин холасини ҳам унинг устига кундош қилиб олса, ўша иккинчи никоҳ ботил бўлади.
Умму Ҳабийба розияллоҳу анҳо дейдиларки: «Эй, Аллоҳнинг Расули, синглим Бинти Абу Суфённи ўз никоҳингизга олинг», дедим.
«Сен шуни хоҳлайсанми?» дедилар.
«Мен сизни фақат ўзимники қилмоқчимасман. Яхшиликда менга шерик бўладиган энг маҳбуб шахс синглим», дедим. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Албатта, бу иш менга ҳалол бўлмас», дедилар.
«Эй, Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга қасамки, биз сизнинг Дурра бинти Абу Саламани никоҳингизга олмоқчи эканингиз ҳақида гаплашмоқдамиз», дедим.
«Умму Саламанинг қизиними?» дедилар.
«Ҳа», дедим.
«Аллоҳга қасамки, агар у менинг қарамоғимда бўлмаганида ҳам, менга ҳалол бўлмас эди. У менинг эмикдош биродаримнинг қизи. Мен билан Абу Саламани Сувайба эмизган. Менга қизларингизни ва сингилларингизни тақдим қилманглар», дедилар».
Бешовларидан фақат Термизий ривоят қилмаган.
Шарҳ: Ушбу ҳадиси шарифда никоҳи ҳаром қилинган аёлларнинг уч тури ҳақида гап кетмоқда:
1. Опа-сингилни жамлаб бўлмаслик.
Умму Ҳабийба Рамла бинти Абу Суфён онамиз розияллоҳу анҳо Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга ўз сингилларига уйланишни таклиф қилганларида, у зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг у менга ҳалол эмас, деганлари шуни кўрсатади.
2. Хотинининг бошқа эридан бўлган қизига уйланиб бўлмаслиги.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Умму Салама онамизга уйланганлари туфайли, у кишининг Абу Саламадан бўлган қизи Дурра бинти Абу Салама Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўгай қиз, қаромоғидаги қиз, бўлади ва у зотга унинг никоҳи ҳаром бўлади.
Бу ҳукм онаси билан қовушган ёки қовушган эмаслигига боғлиқ эканини аввал ҳам ўрганиб ўтдик.
3. Эмикдош ака-уканинг қизига уйланиб бўлмаслиги.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Абу Салама розияллоҳу анҳу билан эмикдош бўлганлари учун у кишининг қизи Дурра бинти Абу Саламага уйланиш у зотга ҳаром бўлган.
Ушбу ҳадисдан олинадиган бошқа фойдалар:
1. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг завжаи мутаҳҳаралари орасида ҳам хотинларга хос гаплар бўлиб тургани. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Дурра бинти Абу Саламага уйланар эмишлар, деган гапнинг чиқиши, бунинг далилидар.
2. Умму Ҳабийба розияллоҳу анҳонинг сахийликлари. Сингилларига ҳам Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга хотин бўлиш шарафини истаганлари шуни кўрсатади.
3. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Сувайба исмли аёлни ҳам эмганлари.
4. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Абу Салама розияллоҳу анҳу билан эмикдош ака-ука эканлари.
Уламоларимиз опа-сингилни хотин қилиб жамлаб бўлмаслик тўғрисидаги оят ва ҳадислар ҳамда бир аёл ва унинг холасини, бир аёл ва унинг аммасини жамлаб хотин қилиб бўлмаслик ҳақидаги ҳадислардан умумий бир қоида чиқарганлар. У қоидада:
«Агар бири эркак деб фараз қилинса, ораларида никоҳ ҳаром бўладиган икки аёлни жамлаб хотин қилиб бўлмайди», дейилади.
Мисол учун аёл билан унинг аммасини олиб кўрайлик. Агар аёлни эркак, деб фараз қилсак, эркак киши ўз аммасига уйланиши ҳаром. Агар аммани эркак, деб фараз қилсак, эркак киши ўз ака-укасининг қизига уйланиши ҳаром. Бошқаларни ҳам шундоқ қилиб солиштириб чиқса, маҳрамлар орасини жамлаб бўлмаслик чиқади.
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Juma, 11/07/22, 1:03:16 AM | Message # 12 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: | 
Икки сўкишганнинг гуноҳи биринчиси зиммасида
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Модомики, икки сўкишган айтишар экан, (гуноҳи) бошлаганнинг зиммасида. Агар мазлум тажовуз қилмаган бўлса», дедилар».
Шарҳ: Биз бу ҳақиқатни тушуниб олишимиз керак. Бировни сўкиш, унга қаттиқ гапириш керак эмас. Чунки у киши жавоб қайтарса, гуноҳ тенг бўлинади.
Агар мазлум сўкишга сўкиш қайтармаса, гуноҳ батамом биринчи бошлаган кишига бўлади.
Бу ҳадиси шарифда бошланган фитнанинг авж олишдан сақлашнинг ажойиб услуби тақдим қилинмоқда.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Модомики, мазлум тажовуз қилмаса, икки сўкишган айтишар экан, (гуноҳи) бошлаганнинг зиммасида», дедилар».
Шарҳ: Бир киши бошқа бир кишини сўкса, иккинчи киши жавоб қилмай турса, гуноҳ биринчи кишига бўлиб тураверар экан. Иккинчи одам ҳам чегарадан чиқиб, сўка бошласа, уриш-жанжал бошланиб кетса, гуноҳга икковлари ҳам тенг шерик бўлиб қолар экан.
Иккинчи киши «сўкишмаган, сабр қилган кишига ажр бўлади» деган ниятда сабр қилса, гуноҳ биринчи кишига ёзилиб тураверар экан. Бироқ бу киши ҳам сўкишиб кетса, икковлари ҳам гуноҳда, маъсиятда шерик бўлишар экан.
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Азҳ нималигини биласизларми?» дедилар.
«Аллоҳ ва Расули билгувчидир», дейишди.
«Одамларнинг орасини бузиш учун баъзисининг гапини баъзисига ташишдир», - дедилар».
Шарҳ: Бу ҳадисда зикр қилинган иш жуда катта гуноҳ экан. Уриштириб қўйиш, орасини бузиш ва бошқа ғаразгўйлик мақсадида бировнинг гапини бошқа одамга чақимчилик қилиш, гап ташиб юриш ана шундай катта гуноҳ ҳисобланар экан.
Биз ушбу гуноҳдан сақланиб, одамларнинг орасини бузишдан, уларнинг гапларини чақимчилик йўли билан ташиб юришдан сақланишимиз зарур.
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Албатта Аллоҳ Азза ва Жалла менга ваҳий қилиб: «Тавозеъли бўлинглар! Баъзингиз баъзингизга тажовузкорлик қилманг!» дедилар»
Шарҳ: Бир-бирингизга душманлик маъносидаги гап-сўз, ҳатти-ҳаракатларни қилманглар, балки камтар, тавозеъли бўлинглар, ўзларингизни паст тутинглар, деган эканлар.
Мўмин-мусулмонлар мана шу ҳадиси шарифларга амал қилиб, мутавозеъ бўлишлари, ўзларини паст тутишлари, бир-бирларига душманлик қилмасликлари керак.
|
| |
|
|
| BAXOR | Date: Juma, 11/07/22, 4:00:56 AM | Message # 13 |
|
Peshqadam
Group: Ishonchli
Messages: 4101
Status: | 
Бугуннинг аёли...?
Аллоҳга ҳамду сано, Росулуллоҳга саловоту дурудлар. Бу мақоламиз нозик хилқат вакилалари бўлмиш аёлларга бағишланади. Чунки бу айни бугуннинг мавзуи бўлиб, ҳақиқат чашмасидан баҳра олган кўнгил, ундан қониб-қониб ичгиси ва шу баҳонада бошқа кўнгилларга улашгиси келади. Ислом аёллар учун орзу бўлиб келаётган, ҳам тарихда кузатилмаган чин маънодаги қадр-қимматни туҳфа этганлиги ҳақида ҳаммамиз биламиз.
Эслаб кўринг, Исломгача бўлган даврда аёл инсонийлик жиҳатдан эркак билан тенгликни ҳоҳлар эдими?
Ҳа, албатта ҳоҳлар эди ва Ислом бу тенгликни ҳам назарий, ҳам Амалий тарзда олиб келди ва бу тенгликни шаръан қонунийлаштириб қўйди.
Аёл ҳам инсон сифатида иқтисодий мустақилликни ва бошқа инсонлар билан муомалада бевосита озодликни ҳоҳлар эдими?
Ҳа, албатта ҳоҳлар эди ва Ислом тарихда биринчи бўлиб аёлга бу ҳуқуқни берди.
Аёл таълим олиш ҳуқуқини ҳоҳлар эдими?
Ҳа, албатта ҳоҳлар эди ва Ислом унга бу ҳуқуқни ҳам берди, ҳатто таълим олишни мажбурият қилиб қўйди.
Аёл ўзининг ҳоҳишига биноан турмушга чиқишни ёки эркакка ўзи таклиф қилиш ҳуқуқини ҳоҳлар эдими?
Аёл оилавий ҳаётда ўзига нисбатан адолатли ва етарли даражада эътибор берилишини ҳоҳлармиди? Аёл агар ўзига нисбатан одилона муносабат қилинмаса ўз ҳоҳишига биноан ажралиш ҳуқуқини ҳоҳлармиди?
Ҳа албатта ҳоҳларди, чунки у инсон.
Ислом унга бу ҳуқуқларни ҳаммасини берди. Эркакга эса аёлнинг бу ҳуқуқларига даҳл қилмаслигини ва уларни қўллаб қувватлашини билдириб қўйди. Аёл меҳнат қилиш ҳуқуқини ҳам ҳоҳларди. Ислом аёлни меҳнат қилишга бўлган лаёқатини ҳисобга олиб, эҳтиёж туғилганида исломий шарт-шароитлар асносида меҳнат қилиш ҳуқуқини ҳам берди.
Демак, аёл шариат таклифлари олдида эркаклар билан инсоний тенгликка эришди.
Хўш, Ислом аёлни бу тенгликка олиб чиққанидан кейин худди эркакларга юклагани каби аёлга ҳам бурч ва вазифалар юкладими?
Аёлни Ислом қаршисидаги бурч ва вазифалари нималардан иборат бўлди?
Ҳа, албатта Ислом эркакларга вазифалар берганида аёлни ҳам эътибордан четда қолдирмади. Фиқҳий масалаларда эркаклик ва аёллик ҳолатларига қараб баъзи ўринларда фарқ қилади. Аммо эътиқод масалалари олдида имон талаблари олдида эркагу-аёл баробар масъулдирлар. Аввало Қуръони каримдаги «Эй иймон келтирганлар» деган чақириқдан кейинги вазифалар, огоҳлантириш ва башоратлар мўмин эркагу-мўмина аёлга тенг таъалуқлидир. Шунингдек, иймон, намоз, рўза, закот, ҳаж вазифалари аёлга ҳам фарз қилинди. Росулуллоҳ с.а.в. илм олишни фарз (яъни лозим) эканлигини айтганларида, умумий суратда айтмадилар, балки эркакка ҳам, аёлга ҳам алоҳида баробар таъкидлаб: «Илм талаб қилишлик ҳар бир муслим ва муслимага фарздир» дедилар. Бухорий ривояти.
Ислом эркак кишини гуноҳдан қандай қайтарган бўлса аёл кишини ҳам шундай қайтарди. Хулоса қилиб айтадиган бўлсак Ислом аёлни қандай қадрлаган бўлса, шунга яраша бурч ва мажбуриятлар ҳам юклади.
Энди ислом келганидан кейинги тарих мобайнида аёл ўзига белгиланган вазифаларни адо этишлик билан жамиятга қандай наф келтирганлиги қандай фарзандларни туҳфа этганлигига эътибор қаратинг!
Аёл нафақат ислом оламида қадрланадиган, балки бутун инсоният унинг номини эшитганда ҳурмат билан тилга оладиган шахсларни Исломдан кейинги тарих мобайнида тарбиялаб етиштирди. Илм-фан соҳасида пойдевор бўлган илм аҳлининг асосини исломга тўла таслим бўлган тақводор оналар туғиб тарбиялаган эдилар.
|
| |
|
|
| DURDON | Date: Juma, 11/07/22, 5:54:45 AM | Message # 14 |
 SUPER ADMINKA
Group: Admin yordamchisi
Messages: 10165
Status: | Бугунги кун аёлларимиз тарихига бир назар қаратинг!
Ислом оламида қиёматгача устоз бўлиб қолган уламолар имом Бухорий, Термизийлар, фалакиёт илмига асос солган Улуғбеклар, бутун дунё тиббиётига бугун ҳам устозлик қилаётган Ибн Синоларга ислом олдидаги вазифаларини тўла ҳис қилиб яшаган момоларимиз оналик қилишган. Бошқача қилиб айтадиган бўлсак, уларни шундай олиму-уламо бўлишига покиза аёллар, оналар сабабчи бўлишган. Навоийдек нозик қалб шоирларни ҳам, Мирзо Бобурдек моҳир саркардаларни ҳам шу муслима оналар туғиб тарбия қилишган. Шундай улуғ зотларга оналик қилган аёллар қандай қилиб бу каби фарзандларни инсониятга туҳфа эта оладилар? Уларнинг бугунги кун аёлларидан фарқи нимада эди?
Уларнинг фарқи Ислом олдидаги бурч ва мажбуриятларини ҳис қила олишликлари ва шуни адо этишликларида эди. Исломий маънавият ва маданият билан иш тутишларида эди. Ислом динини чексиз ҳурмат қилишларида эди. Агар умумислом тарихига назар солинса, кишини лол қолдирадиган мисоллар жуда кўп. Ўзлари чўри бўла туриб тарбиялаган фарзандларини ислом оламидаги энг катта олимларга ҳам устозлик қила оладиган даражада тарбия қилган аёллар ҳам бор. Бу каби мисолларни фақатгина Исломдан кейинги тарихда муслима аёллар тарихида учратиш мумкин. Биз юқорида зикр қилган илм дарғаларининг болалик тарихига назар солинса, бошланғич таълимларини уйида, гўдаклик чоғида ўқишган. Алишер Навоий, Ибн Синоларнинг ўн ёшлар атрофида Қуръони каримни тўлиқ ёд этганлиги манбаларда баён қилинган. Уларни бунчалик юқори савияда тарбия топишига, бунчалик илм-маърифатга эга бўлишига кимлар сабабчи. Албатта бу зотларни Аллоҳнинг зикрисиз эмизмаган, Аллоҳнинг зикрисиз бешигини тебратмаган оналар сабабчи. Бугунги куннинг «забардаст олимлари» деб аталаётган профессор, Фан докторлари эга бўлган илмдан кўра кўпроқ илмни гўдаклик чоғидаёқ уларга таълим бера олган, биринчи устозлари, оналари яъни аёл сабабчи. Демак, Исломдан кейинги тарихда қайси даврда бўлмасин, жамиятнинг салоҳиятига иймон эътиқоди мустаҳкам, солиҳа аёллар яъни оналар асос бўла олганлар. Чунки ислом олдидаги вазифаларини ҳис қила олган аёлларни Ислом ўз-ўзидан шу даражага олиб чиққан. Шунинг учун ҳам Исломдан аввалги тарихларда ва Исломдан бошқа муҳитларда аёл ўзининг жамиятига бу қадар таъсир ўтказа олмаган. Чунки фақат Исломгина аёлга мазкур таъсир кучини берган, фақатгина Исломгина аёлни шундай тарбия қила олади. Ёки бошқача қилиб айтадиган бўлсак, Исломга бўйсунган аёлгина бу даражага кўтарила олади. Шу ўринда баъзи саволлар туғилади.
1) Хўш, илм ва маърифат осмонида юлдуз каби порлаган олимлар туғулиб ўсган даврнинг аёллари қандай аёл эди?
2) Уларни ўзларидан кейинги аёллардан устунлиги бормиди?
3) Бугуннинг аёли улардан қанчалик узоқлашди?
4) Бугуннинг аёли ўша момоларнинг фарзандларимиз деб фахрланишга ҳақлими?
5) Нега ўша аёллар туққан фарзандларини нега юз йилларки бошқа аёллар туға олмаяптилар ёки бугунги кун аёлларидан ҳам шундай фарзандлар туғилиши мумкинми?
1)Илм ва маърифат осмонида юлдуз каби порлаган олимлар туғилиб ўсган даврнинг аёллари қандай аёллар эди?
Жавоб: Илм ва маърифат осмонида юлдуз каби порлаган олимларни туғиб тарбия қилган аёллар аввало ўзларининг мўмина эканлигини ҳис қилиб яшаганлар.
Иккинчидан: Ҳар қандай инсоннинг қалбидан жой олган, ўзи учун муқаддас саналмиш нарсалар бор. Гоҳида шу нарсани муқаддаслаштириб олганини ўзи ҳам билмаслиги мумкин. Кимнингдир қалбини бойлик орттириш «безаб» турган бўлса, кимнингдир қалби бир инсонга нисбатан муҳаббатга тўла, кимникидир ҳасадга тўла. Кимлардир инсонлар ўртасидаги обрў-эътиборни муқаддас санаб унга эришиш йўлида ҳамма нарсадан хатто динидан ҳам воз кечишга тайёр. Албатта агар дини бўлса. Баъзилар ўзининг нафсини ҳамма нарсадан устун қўйиб, унинг талабини қондиришда ҳаромми, ҳалолми фарқламаган ҳолида унинг ҳам қалби нима биландир банд. Юқорида зикр қилинган аёллар эса динини муқаддас билдилар. Қалби билан севиб, эъзозладилар. Ислом буюрганидек ҳаёт кечиришга ҳаракат қилдилар. Ислом аёлга берган қадр-қимматни тўғри баҳолаб, Исломнинг огоҳлантиришига ҳам эътибор қаратдилар.
2) уларни ўзларидан кейинги аёллардан устунлиги бормиди? Яъни нега уларнинг туққан фарзандлари илм дарғалари бўлиб етишди-ю, улардан кейинги даврларнинг аёли туққан фарзандлари бундай бўлмади?
Жавоб: Ҳа, бутун инсониятга фойдаси тегадиган олимларни туққан аёлларни кейинги даврларнинг аёлларидан устунлиги бор эди. Уларнинг бу устунлиги молу-дунё, шон-шуҳрат билан эмас, балки қалб билан эди. Исломнинг муқаддаслигини қалб билан ҳис қилишларида эди. Ўзларининг бўйнидаги вазифаларни ҳис қилишларида эди. Мана шундай эътиқодга эга бўлган аёллардан имом Бухорийлар, имом Термизийлар дунёга келдилар. Мана шундай фарзандларга она бўлган аёллар албатта бошқа аёллардан устун ҳисобланади. Чунки фарзандлари имом Бухорий, имом Термизий даражасига етгунча уларга қилинган хизматларнинг энг катта қисми манна шу оналарга тегишлидир.
3) Бугуннинг аёли улардан қанчалик узоқлашди?
Жавоб: Бугуннинг аёли улардан яъни Бухорий, Термизийларни туққан момоларидан шундай узоқлашдики, худди уларнинг ўртасида ҳеч қандай боғлиқлик йўқдек. Гўёки жинслари ҳам бошқа-бошқадек. Чунки ҳар қандай виждонли одам ўша момоларимиз ҳақида фикр юритар экан, албатта юксак эҳтиром билан эслайди. Уларни ислом билан зийнатланганини эътироф этади.
Ўша покизалик, ўша эътиқод, ўша иймон билан шундай фарзандларни туғиб тарбия қилганлигини тан олади. Энди бугунги кун аёлларининг туққан фарзандларининг онги ҳақида хатто ойнаи жаҳон орқали ҳам арз қилаётганликларини эшитиб қоламиз. Фарзандлар оналарининг гапига парво ҳам қилмаётганига, менсимаётганига гувоҳ бўламиз. Хўш бу фарзандларни Ким туғиб тарбия қилаяпти? Бугуннинг аёли. Динини унутган бугуннинг аёли. Агар улар динини билишганда эди, фарзандлари «Жаннат оналар оёғи остидадир» деган таълим тарбия билан суғорилар эди. Мана шу бугунинг аёлини улардан қанчалик узоқлашганини билдиради, улардан қанчалик пастда эканлигини исботлайди.
4) Бугуннинг аёли ўша момоларнинг фарзандларимиз деб фахрланишга ҳақлиймилар?
Жавоб: Бу масалага жавоб топиш бироз мушкул. Чунки Бухорий, Термизийларни туққан момоларимиз жуда ҳам иффатли, иймон эътиқодли бўлганлиги ҳақида айтдик. Ҳар қандай масалага Аллоҳ ва пайғамбарини ҳакам қилишган. Яъни, Қуръон ва ҳадис билан муаммоларини ҳал қилишган. Ҳаётлари Қуръон ва ҳадисга мувофиқ тарзда ўтган. Табиъийки, гуноҳлардан, агарчи кичкина деб эътибор қилинса ҳам, эҳтиёт бўлишган. Шу тақволарининг ҳосиласи ўлароқ бахтли она бўлишди. Қиёматгача бўладиган фарзандларни туғиб тарбиялашди.
Афсуски, уларнинг тасаввурларидаги даҳшатли ҳисобланган, инсонни аниқ ҳалокатга олиб борадиган гуноҳлар бугунги кунда арзимас хатолар, камчиликлар деб эътибор қилинмоқда ёки мутлақо эътибордан ташқарида. Хатто баъзи гуноҳларга ёшлик қилибди, деган баҳона қилинса баъзи номуссизликларча, орсизликларча қилинган гуноҳларни «севги-муҳаббат» деган либос билан ўраб қўйилмоқда. Агар юқорида зикр қилинган момоларимиз бугунги кун аёллари билан тўқнаш келиб қолишса эди, аминманки улар албатта Қуръон ва ҳадисга мувофиқ муомала қилган бўлар эдилар. Қуръон ва ҳадисга мувофиқ муомала шуки гуноҳ ва маъсиятдан иложини борича қайтарилади. Ота-она сифатида норизо эканлиги эълон қилинади. Агар балоғатдан ўтган фарзанд шунда ҳам гуноҳдан қайтмаса, қайтмаслигини айтса, ундай фарзанддан шу дунёни ўзида кечиб юборилади. Мана энди ўйлаб кўринг, агар ўша момолар бугунги эркатой қизлари билан тўқнаш келсалар нима деган бўлардилар. Улар бугунги кун эркатой қизларининг нафсу-хавоси кетидан бунчалик қувлашларини кўриб туриб, «ёшлик» деб завқланишмасди. Балоғатга етиб ўтган қизи ота-онасини олдида тор футболка-ю, калта юбкани кийиб олиб, қорнини, хатто киндигидан ярим қарич пастгача очиб юришини ёшлар модаси ёки замона зайли деб ҳимоя қилишмасди. Қизлари Аллоҳ қўйган муҳрларини, иффатларини кўчаларда кимлар биландир бузиб келса бугунги кун «меҳрибон» оналарига ўхшаб қизларининг бу «ёшликларини» жарроҳлик йўли билан ҳаракат қилиб беркитиб кўз бўямачилик қилишмас эдилар. Менинг қизим покиза иффатли яхши қиз деб кимнидир алдаб, қизининг ҳаётини аввал бошдан хиёнат пойдеворига қуриб бермас эдилар. Балки Қуръон ва ҳадисга мувофиқ ҳолда муомала қилардилар. (Қуръон ва ҳадисга мувофиқ муомалани биз юқорида айтиб ўтдик, тавба қилмаса, гуноҳдан тўхтамаса, шу гуноҳини ёмон иш эмас деса ундай фарзанддан кечилади). Уларнинг қизлари ҳам бу каби тубанликка бормас эдилар. Чунки улар иймон билан тарбия қилинарди. Мана нима учун бу масалага жавоб бериш бироз мушкул. Бугунги кун аёли, мен ҳам ўша покиза момолар силсиласининг давомчисиман, мен ҳам уларнинг наслиданман дейишдан олдин, агар уларга рўбарў келиб қолсам уялиб қолмасмиканман, агар улар мени уйимга келиб қолсалар кириб бир пиёла чойини ичишга таклиф қилсам, мени аврат жойларимни очиқлигини кўриб, мени қўлимдан чой ичармиканлар ёки юзимга ҳам қарамасдан кетиб қолармиканлар, деб савол қўйсин. Ўзига ўзи виждон билан жавоб берсин. Агар ижобий жавоб бера олса фахрланиши мумкин.
|
| |
|
|
| DURDON | Date: Juma, 11/07/22, 6:13:45 AM | Message # 15 |
SUPER ADMINKA
Group: Admin yordamchisi
Messages: 10165
Status: | 6) Нега ўша аёллар туққан фарзандларни неча юз йилларки бошқа аёллар туға олмаяптилар? Бугунги кун аёлларидан ҳам шундай фарзандлар туғулиши мумкинми?
Жавоб: Мана неча асрларки, ўша аёлларнинг туққан фарзандларига ўхшаш фарзандларни улардан кейинги давр аёллари туға олмаяптилар. Тарихни безаб турган ўша олимлар каби кишилар, қайта туғилмаяптилар. Чунки улардан кейинги аёллар, динини мустаҳкам тутмадилар. Исломдан узоқлашдилар. Ислом келган даврдан узоқлашилгани сари диндан ҳам узоқлашилди. Ислом қоралаган хурофотлар дин номи билан кириб келди. Ҳаромга, гуноҳга эътибор камайиб борди. Дин билан хурофот аралашган, ҳаром ва гуноҳ ишларга эътибор камайган даврнинг аёли ўша ҳолатга хос савия билан шаклланди. Аёллар фарзандларини ўша ўзлари билганча дин асносида тарбия қилдилар. Албатта бу савияга эга бўлган аёлнинг туғиб тарбия қилган фарзандлари, илгариги аёллар, яъни динини аҳкам тутган, ислом олдидаги масъулиятини ҳис қилган аёллар туғиб тарбия қилган фарзандлар каби бўла олмадилар. Чунки оналар бир хил эмас эдилар. Хўш бугунги кун аёли ҳам биз юқорида зикр қилган илм осмонида ёрқин юлдуздек порлаб турган уламоларни туғиши мумкинми?
Бу саволга жавоб излашдан олдин, бу масалага бошқачароқ назар солиб кўрайлик. Биз юқорида «илм устунлари» яшаган даврдан кейинги даврларда, дин билан хурофот аралашиб кетганлиги ва аёллар эса Ислом олдидаги масъулиятини кам ҳис қилганлигини ва шунинг оқибатида диндан узоқлашилганини ва бу эса авлодга қандай таъсир қилганлигини айтдик. Агар динининг вазифаларига эътибори бироз камроқ бўлгани, Ислом олдидаги масъулиятини камроқ ҳис қилгани ҳолида туғиб тарбия қилган фарзандларидан «илм устунлари»га ўхшаш уламолар чиқаган бўлса, угунги кундагидек динни деярли мутлақо эсдан чиқарган аёлларимиздан ҳалол ва ҳаромни фарқ қилмайдиган, динни эшитса қандайдир лақаблар тўқийдиган, мени дилим тоза, кўнглим пок деб кийим кийган яланғоч суратида юрган Хотин-қизларимиздан ҳақиқий олимлар, бўлиб ҳам ўша юқорида савол қилганимиздек илм устунлари туғилармикан? Тўғриси бу саволни бошқачароқ қўйиш керак. Бугун динини унутган, балки унга терс юрган ва шу юрушини маданият деб атаётган аёлларимиздан кимлар тўғилар экан?
Бу саволга жавоб сифатида онгингга келган фикрдан қўрқасан киши.
Аҳвол шундай бўлса, биз юқорида зикр қилган илм дарғалари эмас, балки оддийгина мусулмон фарзандларни кўплаб туғилишига гумон қиласан киши. Аллоҳ асрасин.
Чунки бугунги кун аёли қўрқинчли суратга кириб бормоқда. Илгари аёллар орасида эркакларга ўхшаб шим кийишликни тасаввур қилиб бўлмас эди. Хўш бугунчи, неча фоизаёллар шим киймаяпти? Фақатгина мўъминалар ва ёши катта онахонлар. Қолганлар ҳаммаси эркаклар шимида. Илгари шим кийган аёлни тасаввур қилиб бўлмаган бўлса, энди киймаганини тасаввур қилиб бўлмаяпти. Яна қизларимизни «маданияти» шунчалик такомиллашдики, шимни устидан ичкийим чиқариб , кўрсатиб қўйиладиган даражага етди. Ахир бу бузғунчилик, фаҳшку. Шу ўринда қизларимиздан, аёлларимиздан сўрамоқчиман. Кимларга тақлид қиляпсизлар. Аёл озодлиги деган шиори остида аёлларни фаҳш ўйинчоғи қилиб улгурган европагами? Ёки инсониятга демократия керак, жинсий алоқа маданий ҳордиқ деб, кириб қолган кўчасидан чиқиб кетиш йўлини тополмаётган океан ортигами? Хўш у маданият деб аталаётган модалар балоси яна ўн йиллардан кейин қандай кўринишга эга бўлади. Ривожланиш шу даражада бўлса аёллар кийим-кечак ҳақида умуман қайғурмай қўйишса керак. Бу маданият аёл-қизларимизнинг онгини шу тарзда ривожлантирдики, ҳатто тарихда кузатилмаган уддабурроликлар рўй берди. Бу янгилик қотилликнинг янги усулидир, яъни ҳали туғилмаган болани, зинодан орттирилган болани шундай ўлдириладики, жиноят изсиз йўқолади. Яна ҳеч нарса бўлмагандек юрилаверади. Суҳбатларда бу «тадбиркорлар» эмас, балки муъминалар ғийбат қилинади. Бугуннинг қизлари эртанинг онаси. Келажак авлод шулардан тарқайди. Шулар туғиб тарбия қилади. Хўш булардан ким туғилади? Хўп аёлларимизнинг бугунги аҳволини, яъни кўча кўйда кийими бор яланғоч ҳолда юришини, шу аҳволда ўқув муассасаларида ҳатто телевиденияда этика-эстетика ҳақида бахс юритишини, «бурда моден, дизайн» деган европача номлар остида яланғоч юришни талқин қилаётганини, кўр-кўрона кимларгадир тақлид қилаётганини «маданият» дейилса, унда ўз-ўзидан дунё тан берган алломаларни туғиб-тарбиялаб кетган ўтмиш момоларимиз ҳақоратланган бўлмайдими?
Ҳа ҳақоратланган бўлади. Чунки улар бу каби «маданият»дан узоқ бўлишган. Бундан ҳазар қилишган. Улар бизнинг хоти-қизларимизга ўхшаб кўкракларини ярмисигача очиб, киндикларини очиб, эгнига эрларни шимини кийиб, интим аъзоларини лорсиллатиб юришни, зино деб қабул қилишган. Шунинг учун ўша даврларда эркакларнинг пулини олиб, кўнглини хуш қилиб чиқариб юборадиган аёллар «салтанатлари» йўқ эди. Шунинг учун ўша даврларнинг бугун Ресторан деб аталаётган, ҳўракхоналарида бировнинг Эри, бировнинг отини ёки қизи билан кўнгилхушлик қилиб юрмас эди. Шунинг учун ўша даврларда етимхоналар йўқ эди. Шунинг учун улар давоси йўқ, номи ҳам ғалати касалликларга учраганлари йўқ.
|
| |
|
|
