Nepal va Xitoyning Tibet hududi chegarasidagi Himolay tog‘larida yuz bergan ulkan tabiiy ofat yuzlab odamlarning hayotiga zomin bo‘ldi. Kuchli toshqin, sel va loy-tosh oqimi qishloqlar, yo‘llar va ko‘priklarni vayron qilgan, ko‘plab odamlar esa hanuz bedarak.

🌊 Falokat qachon va qayerda yuz berdi?

Nepal Ichki ishlar vazirligining rasmiy ma’lumotiga ko‘ra, falokat 2026-yil 26-avgust, chorshanba kuni ertalab soat 08:40 atrofida Rasuwa hududidagi Bhotekoshi daryosida boshlangan.

Kuchli suv va loy oqimi Rasuwa bilan cheklanib qolmay, Nuwakot, Dhading, Gorkha va daryo bo‘yidagi boshqa hududlarga ham katta zarar yetkazgan.

Nepal hukumati voqeadan keyin qidiruv, qutqaruv va aholiga yordam ko‘rsatish ishlarini tezlashtirgan.

🧊 Falokatga nima sabab bo‘lgan?

Reuters va Associated Press xabarlariga ko‘ra, falokat Himolay hududidagi ulkan muzlik massasi hamda toshlarning qulab tushishi ortidan yuzaga kelgan.

Muz va tog‘ jinslari daryo vodiysiga tushib, juda katta hajmdagi suv, loy va toshlarning pastga qarab shiddat bilan oqishiga sabab bo‘lgan.

Dastlab ayrim kuzatuvlarda zilzila ehtimoli ham tilga olingan, biroq keyingi tahlillar asosiy hodisa muzlik va tog‘ jinslarining qulashidan kelib chiqqan kuchli debris flow — loy, suv va tosh aralash oqim bo‘lganini ko‘rsatmoqda.

⚫ Qurbonlar soni qancha?

27-avgustdagi xalqaro axborot agentliklarining so‘nggi ma’lumotlariga ko‘ra, Nepal va Tibet hududlarida jami 350 dan ortiq odamning halok bo‘lgani tasdiqlangan.

Reuters ma’lumotida kamida 359 kishining o‘limi va 1,000 dan ortiq odamning bedarak yo‘qolgani qayd etilgan.

Associated Press esa keyingi yangilanishlardan birida qurbonlar soni 360 dan oshganini bildirgan.

⚠️ Bu raqamlar yakuniy emas. Qidiruv-qutqaruv ishlari davom etayotgani sabab qurbonlar va bedarak yo‘qolganlar haqidagi ma’lumotlar o‘zgarishi mumkin.

🌍 Yuzlab xorijlik sayyohlar ham bedarak

Falokatning eng tashvishli jihatlaridan biri — bedarak yo‘qolganlar orasida ko‘plab xorijlik sayyohlarning borligi.

Reuters Nepal turizm idoralariga tayanib, mamlakatda bedarak hisoblangan 667 nafar sayyohning 540 nafari 31 turli davlat fuqarosi ekanini xabar qilgan.

Ularning bir qismi Himolay bo‘ylab sayohat qilayotgan turistlar, yana bir qismi Tibetdagi muqaddas Kailash tog‘iga ziyorat uchun yo‘l olgan kishilar bo‘lgan.

🚁 Katta qutqaruv operatsiyasi davom etmoqda

Nepal armiyasi, politsiya va favqulodda xizmatlar vayron bo‘lgan hududlarda qidiruv olib bormoqda.

Yo‘llar va ko‘priklarning buzilgani sabab ayrim joylarga quruqlik orqali yetib borishning imkoni yo‘q. Shu sabab vertolyotlardan odamlarni evakuatsiya qilish va oziq-ovqat hamda boshqa zarur buyumlarni yetkazishda foydalanilmoqda.

Butun boshli aholi punktlari tashqi dunyo bilan aloqasiz qolgan hududlar ham bor.

⚠️ Yana bir toshqin xavfi mavjud

Mutaxassislar falokat zonasida suv va tog‘ jinslari daryoning ayrim qismlarini to‘sib, yangi ko‘l hosil qilganidan xavotirda.

Agar bunday tabiiy to‘g‘on yorilsa, pastdagi aholi punktlariga yana bir katta suv oqimi kelishi mumkin.

Shu sabab Nepal va Xitoy rasmiylari suv sathi va tog‘ hududlarini kuzatishda davom etmoqda.

🌡 Iqlim o‘zgarishi sababmi?

Olimlar Himolay muzliklarining isishi va tez erishi mintaqadagi bunday xavflarni kuchaytirishi mumkinligini anchadan beri ta’kidlab keladi.

Ammo aynan ushbu falokatni faqat “iqlim o‘zgarishi sabab bo‘ldi” deb qat’iy aytish hozircha to‘g‘ri emas.

Hozirgi ma’lumotlarga ko‘ra, bevosita mexanizm muzlik va tog‘ jinslarining ulkan massasi qulab, daryo vodiysida halokatli suv-loy-tosh oqimini hosil qilgani bo‘lgan. Iqlim o‘zgarishining ushbu qulashdagi aniq roli ilmiy tekshiruvlarni talab qiladi.