| MASTER | Date: Payshanba, 26/07/30, 9:09:35 PM | Message # 1 |
 Adminstrator
Group: ADMINISTRATOR
Messages: 7606
Status:  | Sendan ham qolar
Havolanib uchgan zarrayu qumlar,
Suvga yetib kelgach yeldanda qolar.
Tog‘lardan sel bilan oqayotgan toshlar,
Tekislikka yetgach seldanda qolar.
Bu dunyo aldoqchi, ishonma unga,
Otangdan qolgandir, sendanda qolar.
Yo‘lga chiqsang o‘ng-u so‘lingga qara,
Qancha shahar, qancha mozor, qancha maqbara.
Bunda barcha tengdir gado-yu to‘ra,
Sozanda chalayotgan nayingdan so‘ra.
Sozu-nozu, raqqosa, eski nog‘ora,
Boshqalardan qolgan, sendan ham qolar.
Hisobsiz dema, halol ter, halol ber, haromdan yema,
Umring oqar suvdek, bir kun yetarsan poyoniga.
Ostingda bo‘lsa ham Nuh qurgan kema,
Anbiyodan qolgan, sendan ham qolar.
Boyligingga mag‘rur bo‘lma, bir kun qo‘ldan ketar,
Mansabing ham, shon-shuhrating ham izsiz o‘tar.
Ezgulik qoldirsang, noming el ichra yashar,
Qolgan bari foniy, sendan ham qolar.
Bir kun kelar, ko‘zlar yumilar sokin,
Ortda qolur qilgan amaling, yaxshi-yomon.
Oltin sandiq, saroylar ham qoladi bekor,
Faqat insoniyliging bo‘ladi yodgor.
Qo‘lingdan kelgancha yaxshilik qilgin,
Bir yetim boshini mehr bilan silagin.
Dardli yuraklarga taskin bo‘lgin,
Yaxshi so‘z ham sendan qoladi, bilgin.
Gullar so‘lar, daraxtlar ham quriydi,
Daryolar ham bir kun o‘z yo‘lini buradi.
Ammo ezgu amal vaqtni yengadi,
Yaxshi nom asrlar osha yashaydi.
Dunyoga kelganing mehmonlik ekan,
Umr degan yo‘l ham omonlik ekan.
Ketganingda ortingdan aytilgan duo,
Eng katta boyliging — insonlik ekan.
"Sendan ham qolar" — inson hayoti va abadiy qadriyatlar haqida
Insoniyat tarixida eng ko‘p o‘ylangan savollardan biri — "Odam bu dunyodan ketgach, undan nima qoladi?" degan savoldir. Boylikmi? Mansabmi? Shuhratmi? Yoki odamlarning qalbida qolgan yaxshi xotiralarmi?
"Sendan ham qolar" she’ri ana shu chuqur falsafiy savolga javob izlaydi.
She’rning boshida tabiatdagi oddiy, ammo chuqur ma’noli manzaralar keltiriladi. Shamolda uchgan qum, tog‘dan oqib tushgan tosh va suv oqimi orqali shoir hayotdagi barcha narsaning o‘zgaruvchan ekanini ko‘rsatadi. Hatto eng mustahkam ko‘ringan narsalar ham vaqt oldida ojiz.
Asarning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, inson dunyoda abadiy qolmaydi. Uylar, mol-mulk, mansab va boylik bir kun ortda qoladi. Ammo insonning qilgan yaxshiligi, odamlarga bergan mehri va qoldirgan yaxshi nomi uzoq yashaydi.
She’rda "gado-yu to‘ra bunda barcha tengdir" degan mazmun orqali insonlar hayot yakunida bir xil ekanligi eslatiladi. Dunyoning vaqtinchalik imkoniyatlari odamni kibrlantirmasligi kerak. Chunki oxir-oqibat insonning qiymati uning boyligi bilan emas, balki qanday inson bo‘lgani bilan o‘lchanadi.
Ayniqsa, "halol ter, halol ber, haromdan yema" degan fikr asarning axloqiy markazini tashkil qiladi. Inson umrini halollik, mehnat va yaxshilik bilan o‘tkazishi kerakligi uqtiriladi.
Bugungi zamonda ham bu she’rning mazmuni juda dolzarb. Ko‘pchilik hayot davomida ko‘proq narsaga ega bo‘lishga intiladi: ko‘proq pul, ko‘proq mavqe, ko‘proq e’tibor. Ammo vaqt o‘tib, inson tushunadiki, eng katta boylik — ortidan qoladigan yaxshi nomdir.
Farzandlar, yaqinlar va jamiyat insonni uning boyligi bilan emas, qilgan yaxshiliklari bilan eslaydi.
Shuning uchun bu she’r bizga oddiy, ammo muhim saboq beradi:
**Dunyo vaqtinchalik. Insondan qoladigan eng katta meros — uning ezgu amallari va yaxshi nomidir.**
وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّ
|
| |
|
|
