🍽️ 24 yoshli mukbang blogeri vafot etdi: ko‘p ovqat yeyish uning o‘limiga sabab bo‘ldimi?
Ijtimoiy tarmoqlarda Xitoylik mashhur mukbang blogeri haddan tashqari ko‘p ovqat yegani sabab “bo‘kib qolib vafot etgani” haqida xabarlar tarqalmoqda.
Uzigabek.com Fact Checker ushbu da’voni Xitoy va xalqaro ommaviy axborot vositalarida e’lon qilingan ma’lumotlar bilan solishtirib chiqdi.
Tekshiruv natijasiga ko‘ra, blogerning vafot etgani — haqiqat. Ammo uning “bir o‘tirishda haddan tashqari ko‘p ovqat yeb, bo‘kib qolishi oqibatida vafot etgani” haqidagi da’vo hozircha rasmiy tasdiqlanmagan.
🔎 FACT CHECK NATIJASI: 🟡 QISMAN TASDIQLANGAN
👩💻 U kim edi?
Blogerning haqiqiy ismi Chen Ziyi (陈紫怡) bo‘lib, internetda “Ganfan Yingying” (干饭莹莹) nomi bilan tanilgan.
U mukbang — kamera qarshisida juda katta miqdorda ovqat iste’mol qilish — videolari va jonli efirlari orqali mashhur bo‘lgan.
Xitoy OAV ma’lumotlariga ko‘ra, uning ijtimoiy tarmoqlardagi kuzatuvchilari soni bir milliondan oshgan.
Chen Ziyi 2026-yil 17-avgust kuni, 24 yoshida vafot etgan.
Uning ota-onasi esa qizining vafoti haqida 4-sentabr kuni ijtimoiy tarmoqlarda nekrolog e’lon qilgan.
🏥 O‘limidan uch kun oldin kasalxonada edi
Voqeaning eng muhim jihati — Chen vafotidan atigi uch kun oldin, 14-avgust kuni, kasalxonadan so‘nggi videosini joylashtirgan.
U o‘zida qondagi kaliy miqdori keskin pasaygani — tibbiyotda hypokalemia (gipokaliyemiya) deb ataladigan holat yuzaga kelganini aytgan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qonidagi kaliy miqdori bir payt 2.3 mmol/L gacha tushgan.
Bu juda past ko‘rsatkich hisoblanadi.
Chen mazkur sog‘liq muammosini uzoq muddat davomida mukbang bilan shug‘ullanishi bilan bog‘lagan va sog‘liq puldan muhimroq ekanini ta’kidlagan.
⚠️ Nega kaliy yetishmovchiligi xavfli?
Kaliy yurak, mushaklar va nerv tizimining normal ishlashi uchun zarur bo‘lgan muhim elektrolitdir.
Qondagi kaliy juda pastlab ketsa:
• mushaklarda kuchsizlik;
• yurak urishining buzilishi;
• yurak aritmiyasi;
• hushdan ketish;
• og‘ir holatlarda yurak faoliyatining to‘xtashi
kabi xavfli asoratlar yuz berishi mumkin.
Shifokorlar uzoq davom etadigan yoki qayta-qayta yuz beradigan og‘ir gipokaliyemiyani jiddiy tibbiy holat deb hisoblaydi.
🤮 Mukbangdan keyin qusish holatlari ham bo‘lganmi?
Xitoy OAVlarida keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, Chen ilgari ham uzoq muddat mukbang bilan shug‘ullanishi va ovqatdan keyin ataylab qusish bilan bog‘liq muammolar haqida gapirgan.
Bu juda muhim detal.
Chunki oddiygina “ko‘p ovqat yeyish”ning o‘zi qondagi kaliyni bunday keskin pasaytiradigan yagona sabab emas.
Ammo qayta-qayta qusish organizmdan elektrolitlar, jumladan kaliyning yo‘qolishiga olib kelishi mumkin.
Shuning uchun bu voqeani:
“Bir marta ko‘p ovqat yedi va shundan o‘ldi”
deb tushuntirish tibbiy va jurnalistik jihatdan noto‘g‘ri soddalashtirish bo‘ladi.
🥚 Bir efirda 60–70 dona pidan yegani aytilmoqda
Chen Ziyi o‘zining avvalgi jonli efirlaridan biri haqida gapirib, mahsulot savdosi paytida bir seans davomida 60–70 dona preserved duck egg — Xitoyda “pidan” deb ataladigan tuxum iste’mol qilganini aytgan.
Bu kabi katta miqdordagi ovqat mukbang kontentining qanchalik ekstremal darajaga yetib borishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Ammo uning aynan shu ovqatni iste’mol qilgani bevosita o‘limiga sabab bo‘lganini ko‘rsatuvchi rasmiy tibbiy xulosa mavjud emas.
❤️ Yuragi to‘xtaganmi?
Ba’zi Xitoy OAVlari voqeaga yaqin manbaga tayanib, Chen uzoq vaqt davomida past kaliy darajasidan aziyat chekkanini va uning o‘limi gipokaliyemiya fonida yuzaga kelgan yurak to‘xtashi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini yozgan.
Ammo bu yerda juda muhim farq bor:
Chenning oilasi o‘limning rasmiy tibbiy sababini e’lon qilmagan.
Shuning uchun hozircha:
“U gipokaliyemiya sabab aniq vafot etdi”
deb qat’iy hukm chiqarish ham to‘g‘ri emas.
To‘g‘ri ifoda:
“U vafotidan oldin og‘ir gipokaliyemiya bilan kasalxonaga tushgan, ayrim manbalar o‘lim yurak to‘xtashi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini bildirmoqda.”
❌ “Ko‘p ovqat yeb bo‘kib qolibdi” degan xabar-chi?
Hozircha buni tasdiqlaydigan ishonchli dalil topilmadi.
Ya’ni Chenning:
• ovqat tomog‘iga tiqilib qolishi;
• nafas yo‘li ovqat bilan to‘silishi;
• aynan mukbang efiri vaqtida bo‘kib qolishi;
• bir martalik haddan tashqari ovqatlanish oqibatida shu zahoti vafot etishi
haqida ishonchli yoki rasmiy ma’lumot yo‘q.
Shuning uchun ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan:
“Xitoylik qiz ko‘p ovqat yeb bo‘kib o‘ldi”
degan sarlavha voqeani haddan tashqari soddalashtiradi va hozirgi dalillar bilan to‘liq tasdiqlanmaydi.
📌 Uzigabek.com Fact Checker xulosasi
Natija: 🟡 QISMAN TASDIQLANGAN
✅ 24 yoshli Xitoylik mukbang blogeri Chen Ziyi haqiqatan ham vafot etgan.
✅ Vafotidan uch kun oldin u gipokaliyemiya sabab kasalxonada bo‘lgan.
✅ U qonidagi kaliy miqdori 2.3 mmol/L gacha tushganini aytgan.
✅ Uning uzoq muddatli mukbang faoliyati va qusish bilan bog‘liq sog‘liq muammolari haqida xabarlar mavjud.
🟡 Past kaliy yurak ritmining og‘ir buzilishiga va yurak to‘xtashiga olib kelishi mumkin.
⚠️ Ayrim manbalar uning o‘limini past kaliy sababli yurak to‘xtashi bilan bog‘lamoqda, ammo bu hali oilasi yoki rasmiy tibbiy hujjat bilan tasdiqlanmagan.
❌ “Bir o‘tirishda juda ko‘p ovqat yeb bo‘kib qoldi va shundan o‘ldi” degan da’vo tasdiqlanmadi.
💭 Mukbang ortidagi xavf
Internetdagi millionlab ko‘rishlar, reklama shartnomalari va ko‘proq kuzatuvchi yig‘ish istagi ayrim kontent yaratuvchilarni o‘z organizmining tabiiy chegaralaridan chiqishga undashi mumkin.
Chen Ziyi voqeasi esa yana bir bor bir oddiy haqiqatni eslatmoqda:
“Ko‘rishlar sonidan ham, daromaddan ham inson salomatligi muhimroq.”
Siz mukbang videolarini tomosha qilasizmi?
Sizningcha, ijtimoiy tarmoqlar sog‘liq uchun xavfli bo‘lgan “extreme eating challenge” videolariga cheklov qo‘yishi kerakmi?
💬 Fikringizni Uzigabek.com forumida yozib qoldiring.
Manbalar: China Newsweek, The Paper, VnExpress va boshqa tekshirilgan Xitoy hamda xalqaro media manbalari.
Eslatma: maqola e’lon qilingan paytda Chen Ziyining oilasi uning o‘limining rasmiy tibbiy sababini ochiqlamagan.
